تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس معرفت نفس (فارسى) — صفحة 282

مساهمون:

ص٢٨٢
دربارهء يك شكل هندسى مانالاؤس كه معروف به شكل قطّاع و به اين صورت است يك كتاب نوشته است به نام كشف القناع . شنيدم كه اين كتاب يك بار در فرانسه طبع شد و يك بار در تركيه ولى خودم نديده‌ام جز اين كه روزى در طهران يك نسخهء خطى آن رسيد از دست محبوبى بدستم كه به امانت مدت بسيار كوتاهى با آن محشور بودم . شگفتا از قدرت استعداد خواجه كه آن همه اشكال و احكام هندسى را از يك شكل قطاع استنباط كرده است و علامه نظام الدين نيشابورى در شرح مجسطى گويد كه احكام مستنبطهء از آن به چهارصد و نود و هفت هزار و ششصد و شصت و چهار منتهى مىگردد . در منطق اساس اقتباس به فارسى دارد و در منطق و فلسفه شرح بر اشارات شيخ رئيس نوشته است كه به تعبير جناب استادم علامه ميرزا ابو الحسن رفيعى قزوينى ، عبارات آن را مثل سرب ريخته است . رساله‌هاى بسيار ، نظما و نثرا ، در فنون عديده از علوم متعارفه و غريبه نوشته است و مجموع مؤلفات او كه يقينا از تأليفات اوست به يكصد و پانزده مىرسد و شايد در حدود شصت نسخهء آنها از مخطوط و مطبوع در كتابخانهء محقّر اين حقير موجود باشد كه بر چند نسخهء آنها تعليقات و حواشى دارم ، از آن جمله بر شرح اشارات از به دو تا ختم كه چند دورهء آن را تدريس كرده‌ام و در اثناى تدريس بر آن حواشى نوشته‌ام و همچنين تحرير اكر ( مانالاؤس ) كه در مثلثات كرويّه است و خود كتاب از متوسطات است ، از آغاز تا انجام آن را در ضمن تدريس يك دورهء تمام شرح كرده‌ام و نيز بر تحرير اصول ( اقليدس ) او از اول تا آخر كه چند بار تدريس كرده‌ام نوشته‌هاى بسيار دارم و همچنين بر تحرير اكر ( ثاؤذوسيوس ) و مساكن وى ، و بر تحرير مجسطى