عملى هم تعطيل روا نمى دارند ، و فوق طور عقل را هم فوق همه مراحل مى بينند ، و انسان را از مرتبه نازله اش كه بدن اوست تا مقام فوق تجردش يك هويت وحدانى احدى ممتد مدرك به ادراكات گوناگون مرموز مى يابند ، و برهان قائم بر مبناى قويم ، و منتظم از مقدمات صحيح را در انتاجش عاصم و معصوم مى دانند . و چنان كه علوم كسبى را ذو مراتب يافته اند ، معارف كشفى را نيز ذو درجات شناخته اند كه آخرين مراتب نهائى آن به وحى الهى منتهى مى گردد كه ميزان قسط جميع علوم و افكار و آراء و مكاشفات است ، و تمامت درس و بحث و تعليم و فكر و حد و رسم و سير و سلوك و برهان و عرفان و غيرها همه را معدات مى دانند و مفيض على الاطلاق و واهب صور حق سبحانه را كه والله من ورائهم محيط .
نفس ناطقه انسانى وشئون واطوار وجوديه او ما لكم لا ترجون لله وقارا وقد خلقكم اطوارا
« 1 »
مبحث نفس ناطقه انسانى ، قلب جميع معارف ذوقيه و قطب جميع مباحث حكميه ، و محور تمام مسائل علوم عقليه و نقليه و اساس همه خيرات و سعادات و معرفت آن اشرف معارف است . در
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سوره نوح ، آيه 13 و 14 .