و اگر چه هر دو طايفه به حقيقت حكمااند ليكن اين طايفه ثانيه چون به محض موهبت ربانى فائز به درجه كمال شده اند و از مكتبخانه و علمناه من لدنا علما سبق گرفته اند و در طريق ايشان اشواك شكوك و غوائل اوهام كمتر است ، اشرف و اعلى باشند و به وراثت انبياء كه صفوت خلائق اند اقرب و اولى خواهند بود و هر دو طريق در نهايت وصول سر به هم باز مى آورد و اليه يرجع الامر كله .
و ميان محققان هر دو طريق هيچ خلاف نيست چنانچه منقول است كه شيخ عارف محقق شيخ ابو سعيد ابوالخير را با قدوه الحكماء المتأخرين شيخ ابو على سينا قدس الله روحهما اتفاق صحبتى شد بعد از انقضاى آن يكى گفت آنچه او مىداند كه ما مى بينيم ، و ديگرى گفت آنچه او مى بيند ما مى دانيم .
و هيچ يك از حكما انكار اين طريق ننموده بلكه اثبات آن كرده چنان كه ارسطاطاليس مى گويد : هذه الاقوال المتداوله كالسلم نحو المرتبه المطلوبه فمن اراد ان يحصلها فليحصل لنفسه فطره اخرى .
و افلاطون الهى فرمود : قد تحقق لى الوف من المسائل ليس لى عليها برهان .
و شيخ ابو على در مقامات العارفين گويد : فمن احب ان يتعرفها فليتدرج الى ان يصير من اهل المشاهده دون المشافهه و من الواصلين الى العين دون السامعين للاثر .
اين بود كلام مرحوم قاضى كه جمع بين رأيين و احقاق حقين
انه الحق (فارسى) — صفحة 111
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص١١١