سورهء نجم « 1 » فرمود :
فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحى . ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى
لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى
. و در سورهء اعلى « 2 » فرمود :
سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى
. و در آخر سورهء جن فرمود :
عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِمْ وَ أَحاطَ بِما لَدَيْهِمْ وَ أَحْصى كُلَّ شَيْءٍ عَدَداً
« 3 » . و در سورهء انعام فرمود :
وَ كَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
« 4 » . و در سورهء آل عمران فرمود :
ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ
« 5 » . و از اين گونه آيات در اوصاف دارندهء روح قدسى در قرآن كريم بسيار است .
امام ، در وصف دارندهء روح قدسى ، فرمود كه غفلت و لهو و زهو ندارد .
سفراى الهى در حدّ مشترك بين عالم ملك و عالم ملكوت قرار گرفتهاند ، كه با هر يك از آن دو عالم بوجهى مشاركت دارند : در اطلاعشان بر ملكوت سموات و ارض چون ملائكهاند ، و در مطعم و مشرب و منكح و امثال اين امور چون بشر « 6 » ، كه دستى به عالم إله دارند و دستى به خلق خدا : از آن دست مىگيرند و بدين دست مىبخشند . اگر چنانچه غفلت و لهو و زهو بدانها روى آورد ، حجّت خداوند بر مردم تمام نگردد .
در علامت امام ، در بسيارى از روايات ما ، آمده است كه امام آن كسى است كه لهو و لعب ندارد . ثقة الاسلام كلينى ، در كتاب حجت كافى ، بابى به عنوان باب الامور التى توجب حجة الامام عليه السّلام ، دارد . در حديث چهارم آن باب ، به اسنادش از معاوية بن وهب روايت كرده است كه قال : قلت لابى جعفر عليه السّلام ما علامة الامام الذى بعد الامام ؟ فقال طهارة الولادة و حسن المنشأ و لا
هامش
( 1 ) - نجم 53 : 10 ، 11 ، 18 .
( 2 ) - اعلى ، 87 : 6 .
( 3 ) - جن 72 : 26 تا 28 .
( 4 ) - انعام 6 : 75 .
( 5 ) - آل عمران 3 : 44 .
( 6 ) - اقتباس از كلام صدر المتألهين در اسرار الآيات است كه فرمود : اقتضت الحكمة الالهيّة ان تكون الشجرة النبويّة صنفا مفردا بل نوعا واقعا بين الانسان و بين الملك جالسا فى حدّ المشترك بين عالمى الملك و الملكوت مشاركا لكل واحد منهما على وجه فانهم كالملائكة فى اطّلاعهم على ملكوت السموات و الارض و كالبشر فى احوال المطعم و المشرب و المنكح . صفحه 66 چاپ رحلى .