( 95 ) سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ ( 96 ) يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لايَرْضى عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقينَ
هنگامى كه به سوى آنها ( كه از جهاد تخلف كردند ) بازگرديد ، از شما عذرخواهىمىكنند ؛ بگو : « عذرخواهى نكنيد ، ما هرگز ( سخن ) شما را باور نخواهيم كرد ! چرا كه خدا ما را از اخبارتان آگاه ساخته ؛ و خدا و رسولش ، اعمال شما را مىبينند ؛ سپس به سوى كسى كه داناى پنهان و آشكار است بازگشت داده مىشويد ؛ و او شما را به آنچه انجام مىداديد ، آگاه مىكند ( و جزا مىدهد ) » !
هنگامى كه به سوى آنان بازگرديد ، براى شما به خدا سوگند ياد مىكنند ، تا از آنها اعراض ( و صرفنظر ) كنيد ؛ از آنها اعراض كنيد ( و روى بگردانيد ) ؛ چرا كه پليدند ! وجايگاهشان دوزخ است ، به كيفر اعمالى كه انجام مىدادند .
براى شما قسم ياد مىكنند تا از آنها راضى شويد ؛ اگر شما از آنها راضى شويد ، خداوند ( هرگز ) از جمعيت فاسقان راضى نخواهد شد !
شأن نزول :
هيچ عذرى پذيرفته نيست
بعضى از مفسران مىگويند : اين آيات دربارهء گروهى از منافقان ، كه تعدادشان بالغ بر هشتاد نفر مىشد ، نازل گرديد ؛ زيرا هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله از « تبوك » بازگشت ، دستور داد : هيچ كس با آنها مجالست نكند و سخن نگويد ، آنها كه خود را در فشار شديد اجتماعى ديدند ، در مقام عذرخواهى برآمدند ، آيات فوق نازل شد و وضع آنها را مشخص ساخت . « 1 »
* * *
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحر المحيط » ، ج 5 ، ص 485 ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « تفسير ابى السعود » ، ج 4 ، ص 93 ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « درّ المنثور » ، ج 44 ، ص 264 ، ذيل آيه .