كنند . پس اگر از شما كنارهگيرى كرده و با شما پيكار ننمودند ، ( بلكه ) پيشنهاد صلحكردند ، خداوند به شما اجازه نمىدهد كه متعرض آنان شويد .
شأن نزول :
پيشنهاد اصلاح را بپذيريد
از روايات مختلفى كه در شأن نزول اين آيه وارد شده ، و مفسران در تفاسير گوناگون آوردهاند ، چنين استفاده مىشود : دو قبيله در ميان قبائل عرب به نام « بنىضمره » و « اشجع » وجود داشتند كه قبيلهء اوّل با مسلمانان پيمان ترك تعرض بسته بودند ، و طايفهء « اشجع » با « بنىضمره » نيز هم پيمان بودند .
بعضى از مسلمانان از قدرت طايفهء « بنىضمره » و پيمانشكنى آنها بيمناك بودند ، لذا به پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله پيشنهاد كردند : پيش از آن كه آنها حمله را آغاز كنند مسلمانان به آنها حملهور شوند ، پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود :
كَلَّا فَانَّهُمْ أَبَرُّ الْعَرَبِ بِالْوالِدَيْنِ وَ أَوْصَلُهُمْ لِلْرَّحِمِ وَ أَوْفاهُمْ بِالْعَهْدِ :
« نه ، هرگز چنين كارى نكنيد ؛ زيرا آنها در ميان تمام طوائف عرب نسبت به پدر و مادر خود از همه نيكوكارترند ، و از همه نسبت به اقوام و بستگان مهربانتر ، و به عهد و پيمان خود از همه پايبندترند » !
پس از مدتى مسلمانان با خبر شدند كه طايفهء « اشجع » به سركردگى « مسعود بن رجيله » كه هفتصد نفر بودند به نزديكى « مدينه » آمدهاند ، پيامبر صلى الله عليه و آله نمايندگانى نزد آنها فرستاد تا از هدف مسافرتشان مطلع گردد آنها اظهار داشتند آمدهايم قرار داد ترك مخاصمه با محمّد صلى الله عليه و آله ببنديم .
هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله چنين ديد ، دستور داد مقدار زيادى خرما به عنوان هديه براى آنها بردند ، سپس با آنها تماس گرفت ، آنها اظهار داشتند : ما نه توانائى مبارزه با دشمنان شما را داريم ، چون عدد ما كم است ، و نه قدرت و تمايل به مبارزه با شما را ؛ زيرا محل ما به شما نزديك است ، لذا آمدهايم با شما پيمان ترك تعرض ببنديم .