غير واجب مضيق مقدّم دارد و گزاردن آن به طريق نماز اداست ؛ مگرآنكه در نيّت به جاى ادا قضا گويد و به همان ترتيب كه فوت شده گزارد و اگر ترتيب را نداند احتمال دارد كه ساقط شود و بهتر آن است كه مكرر نماز گزارد بر وجهى كه ترتيب حاصل شود مثلا اگر نماز ظهر و عصر فوت شده باشد و ترتيب را نداند و ظهر گزارد و عصرى در ميان يا عكس تا ترتيب حاصل شود و اگر مقدار آن را نداند بهتر آن است كه آن مقدار نماز گزارد كه يقين حاصل شود كه ديگر نماز در ذمّه او نمانده .
ديگر از نمازهاى واجب ، نماز گرفتن آفتاب و ماه است ، و لرزيدن زمين ، و پيدا شدن تاريكى ، و بادى كه مردم از آن ترسند و آن دو ركعت است مثل نماز صبح مگر آنكه در هر ركعتى پنج ركوع واجب باشد و پنج قرائت و طريقش آن است كه اوّل نيّت كند كه : دو ركعت نماز واجب اداى گرفتن آفتاب مىگزارم مثلا از براى خدا و پيوسته به نيّت اللّه اكبر بگويد و بعد از آن فاتحه بخواند ؛ و بهتر آن است كه بعد از فاتحه يك سوره تمام بخواند و بعد از آن به ركوع رود و اعمال ركوع را به طريق سابق بجاى آورد پس سر بردارد و راست ايستد و يك بار ديگر فاتحه و سوره بخواند پس سنّت است كه پيش از ركوع دوّم قنوت بخواند و بعد از آن اللّه اكبر بگويد و به ركوع رود و همچنين عمل كند تا پنج ركوع تمام شود پس به سجده رود و به طريق سابق دو سجده كند و چون سر از سجدهء دوّم بردارد برخيزد و ركعت دوّم را مثل ركعت اوّل بجاى آورد پس تشهد بخواند و سلام دهد به طريق مذكور .
و ديگر از نمازهاى واجب نماز ميّت است يعنى بر مسلمانان واجب است كه بر مردهء خود نماز گزارند كه او را شش سال شده باشد به قول اكثر اصحاب . و مىبايد كه نماز بر ميّت بعد از غسل دادن ميّت و كفن كردن او و پيش از قبر گذاشتن او باشد .
هفده رساله ( عربى وفارسى ) ( به ضميمه چهار رساله از ديگران ) — صفحة 398
مساهمون: المحقق الأردبيلي
ص٣٩٨