35 / 2
آنچه گشاده سازد خدا براى مردمان از رحمت پس هيچ بندكننده نيست آن را و آنچه بند كند پس هيچ گشاده سازنده نيست آن را بعد از وى ( يعنى غير وى ) و اوست غالب با حكمت ( 2 )
35 / 3
اى مردمان ياد كنيد نعمت خدا بر خويش آيا هيچ آفريننده هست غير خدا روزى مىدهد خدا شما را از جانب آسمان و زمين نيست هيچ معبود مگر وى پس از كجا گردانيده مىشويد ( 3 )
35 / 4
و اگر به دروغ نسبت كنند ترا پس هر آئينه به دروغ نسبت كرده شدند پيغامبران پيش از تو و بسوى خدا بازگردانيده مىشود كارها ( 4 )
35 / 5
اى مردمان هر آئينه وعده خدا راست است پس فريفته نكند شما را زندگانى دنيا و نفريبد شما را به نسبت خدا شيطان فريبدهنده ( 5 )
شرح
ما يَفْتَحِ اللَّهُآنچه بگشايد خداى تعالىلِلنَّاسِبراى مردمان و فرستد بديشانمِنْ رَحْمَةٍاز بخشايش خويش چون نعمت و عافيت و صحت و علم و توبهفَلا مُمْسِكَپس بازگيرنده نيستلَهامر آن راوَ ما يُمْسِكْو آنچه بازگيرد از مردمان از آثار بخشش خودفَلا مُرْسِلَ لَهُپس هيچ فرستنده نيست مر آن رامِنْ بَعْدِهِاز پس بازگرفتن آنوَ هُوَ الْعَزِيزُو او غالب است در بازگرفتنالْحَكِيمُصواب كار در فرستادن صاحب كشف الاسرار گويد كه ارباب فهم برآنند كه اين آيت اشارت بفتوح مؤمنان و اهل عرفان است و فتوح آن را گويند كه از غيب ناجسته و ناخواسته آيد و آن دو قسمست يكى مواهب صوريه چون رزق نامكتسب و ديگر مطالب معنويه و آن علم لدنى است ناآموخته يا شريعت موافق ناشنيده يا دل آشنا شيخ الاسلام قدس سره فرمود كه آه ازين علم ناآموخته گاهى در ان غرقم و گاه از ان سوخته نظمدست لطفش نسخه علم و حكم * بىقلم در صفحه دل زد رقمعلم اهل دل نه از مكتب بود * بلكه از تلقين خاص رب بوديا أَيُّهَا النَّاسُ اذْكُرُوااى آدميان ياد كنيدنِعْمَتَ اللَّهِنعمتهاى رب العالمين را كه انعام فرموده استعَلَيْكُمْبر شما از ارسال رسل ادرار ارزاقهَلْ مِنْ خالِقٍآيا هست هيچ آفرينندهغَيْرُ اللَّهِ يَرْزُقُكُمْبجز خداى تعالى كه روزى دهد شما رامِنَ السَّماءِاز آسمان ببارانوَ الْأَرْضِو از زمين به گياهلا إِلهَ إِلَّا هُوَهيچ معبودى بسزا نيست مگر اوفَأَنَّى تُؤْفَكُونَپس كجا گردانيده مىشويد از راه توحيدوَ إِنْ يُكَذِّبُوكَو اگر به دروغ دارند ترا اهل مكّهفَقَدْ كُذِّبَتْپس به درستى كه تكذيب كرده شدندرُسُلٌفرستادگانمِنْ قَبْلِكَپيش از تو و ايشان صبر كردند تو هم اقتدا به ايشان كن در شكيبائىوَ إِلَى اللَّهِو بسوى خداى تعالىتُرْجَعُ الْأُمُورُبازگردانيده شود همه كارها و ترا بر صبر و ايشان را بر تكذيب جزا دهديا أَيُّهَا النَّاسُاى مردمانإِنَّ وَعْدَ اللَّهِبه درستى كه وعده خداى تعالى در حشر و جزاحَقٌّراست است و درو خلف نباشد -فَلا تَغُرَّنَّكُمُپس بايد كه بازى ندهد شما را و نفريبدالْحَياةُ الدُّنْيازندگانى دنيا تا از آخرت فراموش كنيدوَ لا يَغُرَّنَّكُمْو بايد كه فريفته نكند شما رابِاللَّهِبكرم خداىالْغَرُورُشيطان فريبنده يعنى با وجود اصرار بر معصيت آرزوى مغفرت در دل شما افگند و اگرچه اين ممكنست اما به مثابه تناول زهرست به اميد دفع طبيعت مر آن را يا مقاومت به آن بزرگان فرمودهاند كه يكى از مكايد ابليس تسويفست در توبه يعنى توبه بنده را در تاخير مىافگند و گويد فرصت باقيست عشرت نقد را از دست مده بيتامشب همه شب يار مى و شاهد باش * چون روز شود توبه كن و زاهد باشعاقل بايد كه به اين فريب از راه نرود و از نكته الفرصة تمر مرّ السحاب غافل نگردد اللّه تعالى همه را توفيق دهد مصرعه عذر با فردا فگندى عمر فردا را كه ديد .