31 / 32
و چون در گيرد ايشان را موج مانند سايبانها بخوانند خداى را خالص كرده براى او عبادت پس آنگاه كه نجات داد ايشان را بسوى بيابان پس بعض ايشان ميانهرو باشد و انكار نمىكند آيات ما را مگر هر عهد شكننده ناسپاسدارنده ( 32 )
31 / 33
اى مردمان بترسيد از پروردگار خويش و حذر كنيد از روز كه كفايت نكند هيچ پدر بجاى پسر خويش و نه فرزندى كفايتكننده باشد بجاى پدر خود چيزى را هر آئينه وعدهء خدا راست است پس فريب ندهد شما را زندگانى دنيا و فريب ندهد شما را در مقدمهء خدا شيطان فريبنده ( 33 )
شرح
وَ إِذا غَشِيَهُمْ مَوْجٌو چون فروگيرد و بپوشد اهل كشتى را و از زبر ايشان درآيد موج دريا در بزرگىكَالظُّلَلِمانند سايبانها يا مثل كوهها و يا ابرهادَعَوُا اللَّهَمىخوانند خداى رامُخْلِصِينَدر حالتى كه پاككنندگانندلَهُ الدِّينَبراى خدا دين خود را چه خوف شديد آفت هوا و تقليد را كه منازع فطرتاند زائل گردانيده باشد ايشان را بمقام فطرت اصلى باز بردهفَلَمَّا نَجَّاهُمْپس آن هنگام كه برهاند ايشان را و برساند به سلامتإِلَى الْبَرِّبسوى بيابانفَمِنْهُمْپس بعضى از ايشانمُقْتَصِدٌعادلاند يعنى راستاند بر طريق توحيد و بعضى مائلاند از راه حق يعنى مؤمنان از اهل كشتى ثابتاند بر دعا و نياز خود و مشركان جائر و منكراندوَ ما يَجْحَدُ بِآياتِناو انكار نكند نشانهاى قدرت ما راإِلَّا كُلُّ خَتَّارٍمگر هر عذركننده و عهد شكنندهكَفُورٍناسپاس مر نعم پروردگار رايا أَيُّهَا النَّاسُندا عام است يعنى اى همه مردمان از اهل كشتى كه ثابتيد بر دعا و نياز خود و غير اهل كشتىاتَّقُوا رَبَّكُمْبترسيد از عقوبت پروردگار خود يا پرهيز كنيد از ناشايستهاوَ اخْشَوْاو بترسيديَوْماً لا يَجْزِياز روز كه دفع نكند عذاب او و باز نداردوالِدٌ عَنْ وَلَدِهِپدر را از پسر خويشوَ لا مَوْلُودٌو نه فرزندى كههُوَ جازٍاو بازدارنده باشدعَنْ والِدِهِاز پدر خودشَيْئاًچيزى را از عذاب و گفتهاند اين مخصوص است بكفّار چه اولاد و آباى مؤمن بعضى مر بعضى را شفاعت كنندإِنَّ وَعْدَ اللَّهِبه درستى كه و عدى خداى تعالى به ثواب و عقاب حقّ راست است و در ان خلاف نيست و نخواهد بودفَلا تَغُرَّنَّكُمُپس بايد كه فريب ندهد شما راالْحَياةُ الدُّنْيازندگانى دنيا يعنى به متاعهاى دلفريب و زينتهاى آن فريفته نشويدوَ لا يَغُرَّنَّكُمْو بايد كه مغرور نسازد شما رابِاللَّهِبعفو و كرم خداى تعالى يا مهلت دادن اوالْغَرُورُشيطان فريبنده يعنى شما را باهل دور و دراز از راه برده بر معاصى دلير گرداند و گويد كه مصرعهامروز گنه كنيد و فردا توبهشما زينهار مغرور نشويد كه عذر فردا را عمر فردا مىبايد كسى پذيرفتار نيست نظمكار امروز به فردا نگذارى زنهار * روز چون يافته كار كن و عذر ميارساقيا عشرت امروز فردا مفگن * يا ز ديوان قضا خط امانى به من آرآوردهاند كه حارث يا وارث بن عمرو محاربى بجناب نبوت مآب عليه الصلاة و السلام آمده گفت اى محمد ص ساعت يعنى قيامت را كى ظهور خواهد شد و من تخمى در زمين پاشيدهام افاضت عبرات غمام در كدام ايّام خواهد بود و زن من حاملهست تصوير حمل او از اشكال ذكور و اناث بر چه وجه است و مىدانم كه عمل من ديروز چه بوده و فردا بچه شغل اشتغال خواهم داشت و مولد خود را مىدانم كه كجا است و مدفن در كدام بقعه اتفاق خواهد افتاد حق سبحانه اين آيت فرستاد كه بگو اين پنج علم در خزانه مشيت آفريدگار من است و كليد اطلاع بدان بدست هيچ آدمى ندادهاند .