30 / 56
و گويند آنان كه علم و ايمان داده شده است ايشان را هر آئينه توقف كردهايد بر وفق كتاب خدا تا روز رستخيز پس اينست روز رستخيز و ليكن شما نمىدانستيد ( 56 )
30 / 57
پس آن روز سود ندهد ظالمان را عذرخواهى ايشان و نه ايشان طلب توبه كرده شوند ( 57 )
30 / 58
و هر آئينه بيان كرديم براى مردمان درين قرآن هر داستانى و اگر به يارى پيش ايشان نشانه گويند كافران نيستيد شما مگر بيهودهگوئى ( 58 )
30 / 59
همچنين مهرى نهد خدا بر دل آنان كه نمىدانند ( 59 )
30 / 60
پس صبر كن هر آئينه وعدهء خدا راست است و سبكسار نكنند ترا آنان كه يقين نمىآرند ( 60 )
شرح
وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَو بعد از سوگند ايشان بر عدم لبث در دنيا گويند آنان كه دادهاند ايشان را دانشىوَ الْإِيمانَو ايمان يعنى مؤمنان و علماء از ملائكه و انس گويند چرا دروغ مىگوئيدلَقَدْ لَبِثْتُمْبه درستى كه درنگ كرديد در دنيا و مكث شما مذكور و مسطور استفِي كِتابِ اللَّهِدر لوح محفوظ يا در قرآن آنجا كه گفت و من ورائهم برزخ الى يوم يبعثون يا در علم الهى يا در قضاى او يا در آنچه بر شما نوشته كه زمان مكث شما باشد - و شما بدان مقدار در دنيا يا در قبور بودهايدإِلى يَوْمِ الْبَعْثِتا روز برانگيختنفَهذا يَوْمُ الْبَعْثِپس اين است روز برانگيختن كه انكار مىكرديدوَ لكِنَّكُمْ كُنْتُمْو ليكن بوديد شما كه از فرط جهل و عدم تفكرلا تَعْلَمُونَنمىدانستيد كه بعث حق است پس كافران آغاز اعتذار كرده براى تدارك ما فات طلب رجوع كنند به دنيا و اجابت نيابندفَيَوْمَئِذٍپس آن روزلا يَنْفَعُسود نكندالَّذِينَ ظَلَمُواآنان را كه ستم كردند بر خود بكفرمَعْذِرَتُهُمْعذرخواهى ايشانوَ لا هُمْو نه ايشانيُسْتَعْتَبُونَخوانده شوند به چيزى كه ازاله عذاب ايشان كند يعنى ايشان را نگويند كه استرضاى خداى كنيد زيرا كه خداى از ايشان راضى نشودوَ لَقَدْ ضَرَبْناو هر آئينه بيان كرديملِلنَّاسِبراى مردمانفِي هذَا الْقُرْآنِدرين قرآنمِنْ كُلِّ مَثَلٍاز هر مثلى كه ايشان را به كار آيد در بيان توحيد و حشر و صدق رسل عوَ لَئِنْ جِئْتَهُمْ بِآيَةٍو اگر به يارى تو اى محمد ص بديشان يعنى منكران و معاندان معجزه كه مىطلبندلَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُواهر آئينه گويند آنان كه نگرويدهاند از فرط عناد و غايت تمرد و فسادإِنْ أَنْتُمْنيستيد شما يعنى پيغمبر و مؤمنانإِلَّا مُبْطِلُونَمگر تباهكاران و دروغگويان و بربافتگانكَذلِكَهمچنينيَطْبَعُ اللَّهُمهر مىنهد خداى تعالىعَلى قُلُوبِ الَّذِينَبر دلهاى آنان كهلا يَعْلَمُونَنمىدانند در طلب دانش نيستندفَاصْبِرْپس شكيبائى كن اى محمد ص بر آزار ايشانإِنَّ وَعْدَ اللَّهِبه درستى كه وعده خداى تعالى به نصرت تو و اعلاى كلمه غالب شدن دين توحَقٌّراست است و خداى بدان وفا خواهد كردوَ لا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِينَو ترا به سبك سارى ندارند آنان كهلا يُوقِنُونَبىگمان نمىشوند در امر معاد يا ترا بدان نيارند كه تعجيل كنى در دعاى عذاب بر ايشان كه آن بهوقتى مقرر باز بسته است و چون آن وقت درآيد حكم الهى بظهور رسد - بيتنگهداريد وقت كارها را * كه هر كارى بهوقتى باز بست است .