25 / 65
و آنان كه مىگويند اى پروردگار ما بازدار از ما عذاب دوزخ را هر آئينه عذاب دوزخ لازم شونده است ( 65 )
25 / 66
هر آئينه دوزخ بد آرامگاهى هست و بد مقامى است ( 66 )
25 / 67
و آنان كه چون خرج كنند اسراف ننمايند و تنگى نگيرند و باشد عطاء ايشان ميان جانبين معتدل ( 67 )
25 / 68
و آنان كه نمىپرستند با خدا معبود ديگر را و نمىكشند هيچ نفسى را كه حرام كرده است خدا مگر به حق و زنا نكنند و هر كه بكند اين كار برخورد به عقوبت دشوار ( 68 )
25 / 69
دو چند كرده شود ) او را عذاب روز قيامت و جاويد ماند آنجا خوار كرده شده ( 69 )
شرح
وَ الَّذِينَو ايشان آناناند كه با وجود اجتهاد در طاعت و اتصاف بخشوع روز و خضوع شبيَقُولُونَمىگويند از روى ترسكارى كهرَبَّنَا اصْرِفْاى پروردگار ما بگردانعَنَّااز ماعَذابَ جَهَنَّمَعذاب دوزخ راإِنَّ عَذابَهابه درستى كه عذاب دوزخكانَ غَراماًهست دائم و لازم يعنى جاويدستإِنَّهابه تحقيق كه دوزخساءَتْ مُسْتَقَرًّابد آرامگاهى استوَ مُقاماًو بد جائى بودنى استوَ الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُواو ايشان آناناند كه چون نفقه كردندلَمْ يُسْرِفُوااسراف نكردند و از حد بيرون نبردند يعنى در معاصى و محرمات صرف نكردندوَ لَمْ يَقْتُرُواو تنگ فرانگرفتند و بخل نورزيدند يعنى حق اللّه از مستحق بازنداشتندوَ كانَو بود انفاق ايشانبَيْنَ ذلِكَميان اسراف و تقتيرقَواماًراست استادنى يعنى طريقه اعتدال مرعى داشتند و از طرفين كه مذمومست احتراز نمودند بيتوسط را مكن هرگز از كف رها * كه خير الامور است اوساطهاآوردهاند كه بعضى از مشركان بجناب رسالتپناه صلى اللّه عليه و سلّم آمده گفتند كه اى محمّد ص ما شرك آوردهايم و خون ناحق بسيار كردهايم و زنا و فجور از ما صدور يافته اگر اين خداى كه تو ما را به پرستش او مىخوانى از سر اين گناهان درمىگذرد ما مىتوانيم كه ايمان آريم آيت آمد كهوَ الَّذِينَ لا يَدْعُونَو عباد الرحمن آنانند كه نخواهند و نپرستندمَعَ اللَّهِبا خداى به حقإِلهاً آخَرَخداى ديگر راوَ لا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِيو نكشند آن نفس را كهحَرَّمَ اللَّهُحرام كرده است خداى تعالى قتل آن نفس را يعنى نفس مؤمن و معاهدإِلَّا بِالْحَقِّمگر به حق يعنى موجبات قتل كه آن ردّت است و زنا و قتل ناحق و سعى در زمين بفسادوَ لا يَزْنُونَو زنا نكنند چه امّهات معاصى اين سه كبيرهاند در صحيحين از ابن مسعود آوردهاند كه از رسول خداى صلى اللّه عليه و سلم پرسيدم كه كدام گناه بزرگتر است فرمود كه آنكه شركگوئى خداى را و حال آنكه او ترا بيافريده گفتم پس ديگر كدام گناه گفت كه فرزند خود را بكشى از ترس آنكه با تو طعام بخورد گفتم پس ديگر كدام گفت آنكه زنا كنى با زن همسايهء خويش پس تصديق قول پيغمبر صلى اللّه عليه و سلّم را اين آيت آمده كه بندگان پسنديده شرك نياوردند و قتل به ناحق و زنا نكنندوَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَو هر كه بكند از آنچه مذكور شد از كبائريَلْقَ أَثاماًببيند جزاى بزهكارى خود گفتهاند و آثام وادى است در دوزخ كه زناكاران را در ان عقوبت خواهند كرد يا چيزيست كه سيلان مىكند از اجسام دوزخيان مثل خون دريم يا آثام و غىّ دو چاهاند در دوزخ براى عذاب جمعى مقرريُضاعَفْدو تو كرده شودلَهُ الْعَذابُمر كنندهء اين كارها را عذابيَوْمَ الْقِيامَةِروز رستخيزوَ يَخْلُدْجاويد باشدفِيهِدر عذابمُهاناًدر حالتى كه خوار و بىاعتبار باشد .