2 / 217
و سؤال مىكنند ترا از ماه حرام از جنگ كردن در ان بگو جنگ كردن در وى سخت كاريست و بازداشتن از راه خدا و ناگرويدن به خدا و بازداشتن از مسجد حرام و بيرون كردن اهل اين مسجد از وى سختتر است نزديك خدا و فتنه انگيختن سختتر از كشتن و هميشه باشند كه جنگ مىكنند با شما تا آنكه بازگردانند شما را از دين شما يعنى از اسلام اگر توانند و هر كه برگردد از شما از دين خود پس كافر بميرد پس آن گروه نابود شد كارهاى ايشان در دنيا و آخرت و ايشانند باشندگان دوزخ ايشان در آنجا جاويداند ( 217 )
2 / 218
هر آئينه آنان كه ايمان آوردند و آنان كه هجرت كردند و جهاد نمودند در راه خدا آن گروه اميد دارند بخشايش خدا را و خدا آمرزنده مهربان است ( 218 )
شرح
يَسْئَلُونَكَمىپرسند تراعَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِاز ماه حرامقِتالٍ فِيهِيعنى از قتال درو حضرت رسالتپناه در سال دوم از هجرت عبد اللّه بن جحش را با جمعى از صحابه رض ببطن نخله فرستاد و ميان ايشان و كاروان قريش كه از طائف مىآمدند مقاتله افتاد و عمرو حضرمى از كفار كشته شد و نماز شام هلال رجب به نظر مسلمانان درآمد ندانستند كه آن روز سلخ جمادى الاخرى بوده يا غره رجب بعد از انتشار اين خبر كافران آغاز طعن كردند كه محمد ص ماه حرام را حلال كرد و اتباع خود را به خون ريختن و فتنه انگيختن در ماه رجب فتوى داد مسلمانان از قتال در ماه حرام سؤال كردند جواب آمد كهقُلْ قِتالٌ فِيهِبگو اى محمد كه جنگ در ماه حرامكَبِيرٌكار بزرگ است هنوز در آن وقت قتال در ماه حرام حرام بوده و حرمت آن به آيت السيف منسوخ گشت و اگرچه اين قتال بزرگ بوده اما آنچه كافران مىگفتند از بىراهىوَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِو بازداشتن مسلمانان را از ايمانوَ كُفْرٌ بِهِو ناگرويدن به خداىوَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِو كفر به مسجد حرام يا منع مردم از طواف آن و نماز در انوَ إِخْراجُ أَهْلِهِو بيرون كردن اهل مسجد را يعنى پيغمبر و اصحاب اومِنْهُاز مسجد بلكه از مكه كه بر مسجد مشتمل استأَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِبزرگتر است نزديك خداى از قتال رجب و عقوبت آن بيشتروَ الْفِتْنَةُو شرك به خداىأَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِبزرگتر است از قتل حضرمىوَ لا يَزالُونَو هميشه باشند مشركان كه به تعصب و عناديُقاتِلُونَكُمْبا شما اى مؤمنان جنگ كنندحَتَّى يَرُدُّوكُمْتا شما را بازگردانندعَنْ دِينِكُمْاز دين شما كه اسلام استإِنِ اسْتَطاعُوااگر توانند و قادر شوندوَ مَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْو هر كه برگردد از شماعَنْ دِينِهِاز دين خود و مرتد شودفَيَمُتْپس بميردوَ هُوَ كافِرٌو حال آنكه او كافر باشد يعنى بر ردت باقى ماند تا مردنفَأُولئِكَپس آن گروه مرتدانحَبِطَتْ أَعْمالُهُمْباطل شود عملهاى ايشانفِي الدُّنْيادرين سراى كه ايشان را امان نماند و استحقاق مال و زوجه و ميراث از ايشان مسلوب گرددوَ الْآخِرَةِو در آن سراى كه مستحق ثواب نمانندوَ أُولئِكَو آن گروهأَصْحابُ النَّارِملازمان دوزخاندهُمْ فِيهاايشان در آن آتشخالِدُونَجاويدانندإِنَّ الَّذِينَ آمَنُوابه درستى كه آنان كه گرويدهاند به خدا و رسولوَ الَّذِينَ هاجَرُواو آنها كه پدر رو كردهاند اوطان خود راوَ جاهَدُواو جهاد كردهاندفِي سَبِيلِ اللَّهِدر راه خداى يعنى عبد اللّه بن جحش و ياران اوأُولئِكَآن گروهيَرْجُونَاميد مىدارندرَحْمَتَ اللَّهِرحمت خداى راوَ اللَّهُ غَفُورٌو خداى آمرزنده مؤمنان و مجاهدان استرَحِيمٌبر ايشان مهربان است -