17 / 55
و پروردگار تو داناترست بهر كه در آسمانها و زمينست و هر آئينه فضل داديم بعض پيغمبران را بر بعض و داديم داود را زبور ( 55 )
17 / 56
بگو بخوانيد آنان را كه گمان داريد الوهيت در حق ايشان بجز خدا پس نتوانند برداشتن سختى را از شما و نه تغير دادن ( 56 )
17 / 57
آنان كه ايشان را مىپرستند كافران طلب مىكنند بسوى پروردگار خويش قرب را كه كدام يك از ايشان نزديكتر باشد و توقع دارند رحمت او را و مىترسند از عذاب او هر آئينه هست عذاب پروردگار تو ترسيده شده ( 57 )
شرح
وَ رَبُّكَ أَعْلَمُو آفريدگار تو داناترستبِمَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِبهآنكس كه در آسمان و زمينست يعنى احوال ايشان داند و مصلحت ايشان فرونگذارد و در انوار فرموده كه قريش استبعاد مىكردند كه چرا يتيم ابو طالب پيغمبر باشد و برهنه و گرسنه چند متابعت او كنند حق تعالى اين آيت فرستاد كه ما داناتريم باهل آسمان و زمين پس هر كرا كه خواهيم براى نبوّت برگزينيموَ لَقَدْ فَضَّلْناو به درستى كه افزونى داديمبَعْضَ النَّبِيِّينَبعضى پيغمبران راعَلى بَعْضٍبر بعضى ديگر بفضائل نفسانى و اجتناب از رذائل جسمانى نه به كثرت مال و بسيارى اتباع چنانچه ابراهيم عليه السلام را بخلت و موسى عليه السلام را به مكالمت و محمد عليه الصلاة و السلام را بمعراج و رويت و شفاعتوَ آتَيْنا داوُدَو داديم ما داود عليه السلام رازَبُوراًكتاب زبور پس شرف او به آن كتابست نه به پادشاهى او و زبور صد و پنجاه سوره است كه درو احكام حلال و حرام و حدود و فرائض نيست بلكه همه ثناى الهى و موعظت و صفت حضرت رسالتپناهى عليه السلام و ستايش امت اوست و ذكر زبور تنبيه است بر تفضيل آن حضرت ص چه در آنجا مسطورست كه انه خاتم الانبياء و امته خير الامم و در آيت و لقد كتبنا فى الزبور ايمائى بدين معنى هست قطعهاى وصف تو در كتاب موسى ع * وى نعت تو در زبور داودمقصود توئى ز آفرينش * باقى بطفيل تست موجودآوردهاند كه قريش بقحط و غلا مبتلا شدند و حق تعالى به جهت الزام ايشان اين آيت فرستاد كهقُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْبگو اى محمد ص با كافران كه بخوانيد آن را كه گمان برديد كه ايشان خدايانندمِنْ دُونِهِبجز خداى تا اين بلا از شما بگردانندفَلا يَمْلِكُونَپس ايشان نمىتوانندكَشْفَ الضُّرِّبرداشتن سختى يعنى قحطعَنْكُمْاز شماوَ لا تَحْوِيلًاو نمىتوانند تغير دادن آن را يا بردن از قبيله شما بقبائل ديگر آوردهاند كه بنو مليح ملائكه و بنو خزاعه جن را مىپرستيدند جنيان خود ايمان آوردند و ايشان بر كفر بماندند آيت آمد كهأُولئِكَآن گروه از ملايك و جنالَّذِينَ يَدْعُونَآنان كه مىخوانند كافران ايشان را و مىپرستنديَبْتَغُونَايشان مىجويندإِلى رَبِّهِمُ الْوَسِيلَةَبه پروردگار خود دستآويزى يعنى تقرب مىكنند به طاعت و عبادت به حضرت اوأَيُّهُمْ أَقْرَبُهر كدام نزديكتراند به منزلت و مكانت يعنى آنها كه مقربان درگاهند از ملائكه و جن توسل مىكنند به حق سبحانه پس غير مقرب خود بطريق اولى كه وجه توجه به آن حضرت ص آرد ملخص سخن آنكه معبودان شما محتاج معبود بحقاندوَ يَرْجُونَ رَحْمَتَهُو اميد مىدارند بخشش او راوَ يَخافُونَ عَذابَهُو مىترسند از عذاب اوإِنَّ عَذابَ رَبِّكَبه درستى كه عذاب آفريدگار توكانَهستمَحْذُوراًسزاوار آنكه ازو حذر كنند و چون معلوم شد كه ايشان در بيم و اميداند همچون سائر بندگان چگونه ايشان را پرستش توان كرد .