10 / 99
و اگر خواستى پروردگار تو ايمان آوردندى آنان كه در زميناند همه ايشان يكجا آيا تو جبر توانى كرد مردمان را تا مسلمان شوند ( 99 )
10 / 100
و روا نبود هيچ شخصى را كه ايمان آرد مگر بخواست خدا و مىاندازد پليدى را بر آنان كه در نمىيابند ( 100 )
10 / 101
بگو ببينيد چه چيز است در آسمانها و زمين و فائده نمىكند نشانها و ترسانندگان گروهى را كه باور نمىكنند ( 101 )
10 / 102
پس انتظار نمىكشند مگر مانند مصيبتهاى آنان كه گذشتند پيش از ايشان بگو پس انتظار بكشيد هر آئينه من نيز با شما از منتظرانم ( 102 )
10 / 103
باز خلاص مىكنيم پيغامبران خود را و آنان را كه ايمان آوردند همچنين خلاص كنيم مسلمانان را وعده دادهايم وعدهء درست لازم بر خود ( 103 )
شرح
وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَو اگر خواستى پروردگار تولَآمَنَهر آئينه ايمان آوردندىمَنْ فِي الْأَرْضِهر كه در زمين استكُلُّهُمْ جَمِيعاًهمه ايشان آوردهاند كه حضرت رسالتپناه ص بر ايمان قوم بهغايت حريص بود چون ايمان نمىآوردند غبار ملال بر آئينه دل بىغل مبارك آن حضرت ص مىنشست حق سبحانه اين آيت فرستاد و ايمان خلق را به مشيت خود باز بست و فرمودأَ فَأَنْتَآيا توتُكْرِهُ النَّاسَاكراه مىكنى مردمان راحَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَتا گردند مؤمنان بىمشيّت من اين آيه منسوخ است به آيه قتالوَ ما كانَ لِنَفْسٍو نشايد و نيست هيچ تن راأَنْ تُؤْمِنَآنكه ايمان آردإِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِمگر به ارادت و توفيق و قضاى الهىوَ يَجْعَلُ الرِّجْسَو مىگماريم عذاب را يا خشم مىگيريم يا مسلط مىكنيم شيطان را و حفص بيا مىخواند يعنى خداى غضب مىكندعَلَى الَّذِينَبر آنان كهلا يَعْقِلُونَتعقل نمىكنند در حجج و آياتقُلِ انْظُرُوابگو اى محمد مشركان را كه طلب آيات مىكنند كه بنگريد به چشم سر يا ملاحظه كنيد بديده سرما ذا فِي السَّماواتِتا خود چه چيزها است در آسمانها از عجائب فطرتوَ الْأَرْضِو در زمين از بدايع قدرت تا شما را دلالت كند بر كمال صنع الهى و بلاغ علم و حكمت پادشاهىوَ ما تُغْنِي الْآياتُو دفع نمىكند ديدن آيتهاوَ النُّذُرُو استماع كلام بيمكنندگان يعنى رسل عذاب الهى راعَنْ قَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَاز گروهى كه در علم و حكمت من واقع است كه نخواهند گرويدفَهَلْ يَنْتَظِرُونَپس آيا چشم نمىدارند اين مشركانإِلَّامگر ايامى را يعنى واقعها رامِثْلَ أَيَّامِ الَّذِينَمثل واقعه آنان كهخَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْگذشتند پيش از ايشان چون قوم عاد و ثمود و اصحاب ايكه و اهل مؤتفكه مراد نزول عذاب استقُلْ فَانْتَظِرُوابگو پس انتظار بريد عذاب را كه بشما نازل خواهد شدإِنِّي مَعَكُمْبه درستى كه من با شمامِنَ الْمُنْتَظِرِينَاز منتظرانم هلاك شما راثُمَّ نُنَجِّيپس ما برهانيديمرُسُلَناپيغمبران خود را هرگاه كه عذاب به مكذبان ايشان فرود آمدوَ الَّذِينَ آمَنُواو نجات داديم آنان را كه گرويده بودند بديشانكَذلِكَهمچنين كه نجات داديم رسل و متابعان ايشان راحَقًّا عَلَيْناوعده راست و درست است از ما كه بوقت هلاك مشركاننُنْجِ الْمُؤْمِنِينَنجات مىدهيم گرويدگان را كه محمد ص و اصحاب رض و متابعان اويند .