10 / 60
و چيست گمان آنان كه افترا مىكنند بر خدا دروغ را بروز قيامت ( يعنى خدا با ايشان چه خواهد كرد روز قيامت ) هر آئينه خدا خداوند فضل است بر مردمان و ليكن بيشترى از ايشان سپاسدارى نمىكنند ( 60 )
10 / 61
و نمىباشى در هيچ شغلى و نمىخوانى هيچ آيتى را از طرف خدا آمده و نمىكنيد هيچ كارى مگر هستيم بر شما مطلع چون در مىآئيد دران كار و پوشيده نمىشود از پروردگار تو همسنگ ذره در زمين و نه در آسمان و نيست خوردتر ازان و نه بزرگتر الا نوشته شده است در كتاب روشن ( 61 )
10 / 62
آگاه باش هر آئينه دوستان خدا هيچ ترس نيست بر ايشان و نه ايشان اندوهگين شوند ( 62 )
10 / 63
آنان كه ايمان آوردند و تقوى مىكردند ( 63 )
شرح
وَ ما ظَنُّ الَّذِينَو چيست گمان آنها كهيَفْتَرُونَبربندندعَلَى اللَّهِ الْكَذِبَبر خداى دروغ را در تحليل حرام و تحريم حلال يعنى چه گمان دارند كه خداى به ايشان چه كنديَوْمَ الْقِيامَةِروز رستخيز كه روز مكافات است درين ابهام تهديدى بزرگ و وعيدى عظيم استإِنَّ اللَّهَبه درستى كه خداىلَذُو فَضْلٍهر آئينه خداوند رحمت استعَلَى النَّاسِبر مردمان بانزال كتب بر ايشان و ارسال رسل بديشانوَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْو ليكن بيشتر ايشانلا يَشْكُرُونَسپاسدارى نمىكنند اين نعمت راوَ ما تَكُونُو نباشى تو اى محمد صفِي شَأْنٍدر هيچ كارى از كارهاى خودوَ ما تَتْلُوا مِنْهُو نخوانى هيچ آيتى و سورتى از آنچه فرستاد خداىمِنْ قُرْآنٍاز قرآنوَ لا تَعْمَلُونَو نكنيد شما اى آدميانمِنْ عَمَلٍهيچ كارى از كارهاإِلَّامگر آنكهكُنَّاهستيم ماعَلَيْكُمْبر شماشُهُوداًگواه يا نگاهبانإِذْ تُفِيضُونَآنوقت كه خوض مىكنيد و درمىآئيدفِيهِدر آن كاروَ ما يَعْزُبُو پوشيده نمىشودعَنْ رَبِّكَاز علم پروردگار تومِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍهم سنگ مورچه خورد يا مقدار هبافِي الْأَرْضِدر زمينوَ لا فِي السَّماءِو نه در آسمانوَ لا أَصْغَرَو نه خوردترمِنْ ذلِكَاز انوَ لا أَكْبَرَو نه بزرگتر از انإِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍمگر آنكه مكتوب است در كتاب روشن يعنى لوح محفوظ ملخص آيت آنست كه هيچ فعلى و قولى بر حق سبحانه پوشيده نيست و به مكافات اقوال و افعال مناسب آن حكم خواهد فرمود پس در ضمن اين كلام وعده باشد مؤمنان را بكمال مثوبت و وعيد بود مشركان را بهغايت عقوبت پس از مجازات باهل ايمان خبر مىدهد و مىفرمايدأَلا إِنَّبدانيد به درستى كهأَوْلِياءَ اللَّهِدوستان خداىلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْهيچ ترسى نيست بر ايشان از رسيدن مكائد و شدائدوَ لا هُمْ يَحْزَنُونَو نيستند ايشان كه اندوهناك باشند از فوت مطالب و مقاصد و در عين المعانى آورده كه اولياء جماعتىاند كه لقاى ايشان موجب ياد كردن خداى باشد و در بحر الحقائق آورده كه مراد از اولياء اللّه آنانند كه اعداى نفوس خود باشند و در كشف الاسرار صفت اوليا برين وجه مىكند كه عنوان شريعتاند و برهان حقيقت ظاهر ايشان به احكام شرع آراسته است و باطن ايشان بانوار فقر پيراسته مثنوىرخش ز ميدان ازل تاخته * گوى بچوگان ابد باختهمعتكفان حرم كبريا * شسته دل از صورت كبر و رياراهنوردان شكسته قدم * رازكشايان فروبسته دمگفتهاند اولياء اللّه جماعتى باشند كه با يكديگر دوستى از براى خدا كنند و مؤيد اين قول همين كلام بس كه وجبت محبتى للمتحابين قى و اين قوم را خوف نيست در مواقف عظام و اندوهگين نشوند از اهوال يوم القيام نزد بعضى اولياء .
مؤمنان پرهيزگاراند بدليل آنكه حق سبحانه در صفت ايشان مىگويد كهالَّذِينَ آمَنُوااولياء آنانند كه گرويدهاند بما جاء من عند اللّهوَ كانُوا يَتَّقُونَو هستند كه پرهيزگارى كنند مما حرم اللّه .