10 / 46
و اگر بنمائيم ترا بعض آنچه وعده مىكنيم به ايشان يا بميرانيم ترا بهر حال بهسوى ما رجوع ايشانست باز خدا مطلع است بر آنچه مىكنند ( 46 )
10 / 47
و هر امتى را پيغامبرى هست پس چون آمد پيغامبر ايشان فيصل كرده شود ميان ايشان بانصاف و بر ايشان ستم كرده نشود ( 47 )
10 / 48
و مىگويند كى باشد اين وعده اگر هستيد راستگويان ( 48 )
10 / 49
بگو نمىتوانم براى خود زيانى و نه سودى مگر آنچه خواسته است خدا هر گروهى را ميعادى هست چون مىآيد ميعاد ايشان پس توقف نكنند ساعتى و نه سبقت كنند ( 49 )
10 / 50
بگو خبر دهيد مرا اگر بيايد بشما عذاب او شبانگاه يا بروز بهر حال چه چيزى را شتاب مىطلبند ازان عذاب اين گناهكاران ( 50 )
شرح
وَ إِمَّا نُرِيَنَّكَو اگر بنمائيم ترابَعْضَ الَّذِيبعضى از آنچهنَعِدُهُمْوعده داديم كفار را از عذاب و آن هلاكت جمعى از ايشان بود در روز بدرأَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَيا متوفى سازيم ترا قبل از ارائت آن تو بدان كه آن حق است و واقع خواهد شد يعنى اگر انتقام نكشيم از ايشان در دنيا و تو نهبينىفَإِلَيْناپس بسوى ماستمَرْجِعُهُمْبازگشت ايشان و ترا در آخرت بنمايم عذاب ايشانثُمَّ اللَّهُپس خداى بعد از ارائت آن يا پس از توفّى توشَهِيدٌگواه استعَلى ما يَفْعَلُونَبر آنچه ايشان مىكنند و فراخور عمل خود جزا خواهند يافتوَ لِكُلِّ أُمَّةٍو مر هر گروهى را از امم ماضيهرَسُولٌفرستاده بود كه ايشان را به حق دعوت مىفرمودفَإِذا جاءَپس چون آمد بديشانرَسُولُهُمْرسولى كه مبعوث بود بديشان و تكذيب او كردندقُضِيَ بَيْنَهُمْحكم كرده شد ميان رسول و مكذبان اوبِالْقِسْطِبه راستى يعنى رسول نجات يافت و اهل تكذيب هلاك شدندوَ هُمْ لا يُظْلَمُونَو ايشان يعنى رسول و مكذبان ستمديده نشوند يعنى ثواب رسول كم نهكنند و در عذاب مكذبان به زيادت از استحقاق حكم نفرمايند آوردهاند كه بعد از نزول آيت و اما نرينك الآية كفار مكه استعجال عذاب موعود نمودند اين آيت آمد كهوَ يَقُولُونَو مىگويند كفار از روى استبعاد و استهزاءمَتى هذَا الْوَعْدُكى باشد اين موعود به چرا بما فرود نمىآيدإِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَاگر هستيد شما راستگويان در وعيد مخاطب حضرت پيغمبر ص و مؤمناناند كه اهل شرك را تخويف مىكردندقُلْ لا أَمْلِكُبگو مالك نمىشوملِنَفْسِيبراى نفس خودضَرًّازيانى راوَ لا نَفْعاًو نه سودى را يعنى قادر نيستم بر دفع ضررى و جر نفعى براى خودإِلَّا ما شاءَ اللَّهُمگر آنچه خواهد خداى پس چگونه استعجال كنم در طلب ضررى براى شما در نزول عذاب و عقوبت بر شمالِكُلِّ أُمَّةٍمر هر گروهى راأَجَلٌوقتى است براى هلاك ايشانإِذا جاءَچون بيايدأَجَلُهُمْوقت عذاب ايشانفَلا يَسْتَأْخِرُونَپس واپس نيايد از اجل خودساعَةًاندك زمانىوَ لا يَسْتَقْدِمُونَو پيشى نگيرند بدان تهديد مشركان است بهآنكه ساعت به ساعت عذاب الهى بر شما فرود آيد و شامت تكذيب در روزگار شما رسد و بعد از حلول عقوبت اظهار حسرت و ندامت سود ندارد فردتدبير خود امروز كن اى خواجه كه فردا * هر چند كه فرياد كنى سود نداردقُلْبگو اى محمد صأَ رَأَيْتُمْآيا ديديد و دانستيد شما يعنى خبر دهيد مراإِنْ أَتاكُمْاگر بيايد بشماعَذابُهُعذاب خداى كه بنزول آن تعجيل مىكنيدبَياتاًبوقت مشغولى شما بخواب يعنى به شبأَوْ نَهاراًيا در روز كه زمان اشتغال شما بطلب معيشت است هر آئينه پشيمان شويد از استعجال پس چون حال برين منوال استما ذاچه چيز رايَسْتَعْجِلُشتابى مىكنندمِنْهُاز عذاب يعنى كدام نوعى را از عذاب مىطلبندالْمُجْرِمُونَگناهكاران يعنى مشركان و حال آنكه همه انواع عذاب ناملايم است و در تبيان آورده كه چون اين آيت نازل شد كفار گفتند باور نمىداريم عذاب را تعجيل مىكنيم پس اگر بما فرود آيد به آن ايمان آريم آيت آمد كه .