7 / 48
و ندا كنند اهل اعراف مردمان را كه مىشناسند ايشان را به قيافهء ايشان گويند كفايت نه كرد از شما جمعيت شما و آن كه سركشى مىكرديد ( 48 )
7 / 49
آيا اين جماعهاند از آنان كه شما قسم مىخورديد كه هرگز خدا نرساند به ايشان هيچ رحمت گفته شد ايشان را كه درآييد به بهشت هيچ ترس نيست بر شما و نه شما اندوهگين شويد ( 49 )
7 / 50
و ندا كنند اهل دوزخ اهل بهشت را كه بريزيد بر ما چيزى از آب يا از سائر آنچه روزى داده است شما را خدا گويند خدا حرام ساخته است اين هر دو را بر كافران ( 50 )
شرح
وَ نادى أَصْحابُ الْأَعْرافِو آواز دهند اصحاب اعرافرِجالًا يَعْرِفُونَهُمْمردانى را كه بشناسند ايشان رابِسِيماهُمْبعلامات ايشان از سواد وجه و زرقه عين و آن شناختگان رؤساى كفره باشند چون وليد مغيره و ابو جهل و عاص بن وائل و امثال ايشان از مشركان كه در دنيا مىگفتند كه خدا امثال بلال و عمار و صهيب كه فقراى صحابهاند رض به بهشت برد و ما را به دوزخ هرگز چنين نباشد و سوگند مىخورند كه خداى بندگان و شبانان ما را بر تفضيل نكندقالُواگويند ايشان را اهل اعراف كه شما در عذابيدما أَغْنى عَنْكُمْدفع نهكرد از شما عذاب راجَمْعُكُمْمالى كه جمع مىكرديد يا كثرت انصار و اعوان شماوَ ما كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَو آنچه بوديد كه گردنكشى مىكرديد از سخن حق يعنى استكبار شما مانع عذاب شما نشد پس اهل اعراف اشارت كنند بسوى بلال و عمار و سلمان و خباب و صهيب و امثال ايشان رض و كافران را گويندأَ هؤُلاءِنه اين گروهالَّذِينَآنانند كه در دنياأَقْسَمْتُمْسوگند مىخورديد كه البتهلا يَنالُهُمُ اللَّهُ بِرَحْمَةٍخداى هرگز نرساند بديشان بخشايش خود را حالا به رحمت حق ايشان در بهشتاند و چون اصحاب اعراف ازين سخن فارغ گردند حق سبحانه بكرم خود ايشان را گويدادْخُلُوا الْجَنَّةَدرآييد به بهشتلا خَوْفٌ عَلَيْكُمْهيچ ترسى نيست بر شما از مخاوف و شدايدوَ لا أَنْتُمْو نه شماتَحْزَنُونَاندوهناك شويد از فوت مطالب و مقاصد ابن عباس رض فرمود كه چون اهل اعراف به بهشت درآيند دوزخيان را طمع فرح بعد الياس پديد آيد گويند خدايا ما را خويشانند در بهشت دستورى ده تا به ايشان سخن گوئيم حق سبحانه اذن فرمايد تا بهشتيان در دوزخيان نگرند و خويشان خود را نشناسند چه خلقت ايشان متغير شده باشد اما دوزخيان ايشان را بشناسند و بنام و كنيت ايشان را بخوانند از ايشان شراب و طعام بهشت خواهند چنانچه مىفرمايدوَ نادى أَصْحابُ النَّارِو آواز دهند دوزخيانأَصْحابَ الْجَنَّةِبهشتيان را و توقع كنندأَنْ أَفِيضُوا عَلَيْناآنكه بريزيد بر مامِنَ الْماءِاز آب بهشت بدان مقدار كه تشنگى ما را ببردأَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُيا بدهيد ما را از آنچه روزى كرده است شما را خداى از ساير اشربه يا انواع طعام تا بخوريمقالُواگويند بهشتيان در جواب ايشانإِنَّ اللَّهَبه درستى كه خداىحَرَّمَهُماحرام كرده است طعام و شراب بهشتعَلَى الْكافِرِينَبر ناگرويدگان .