7 / 31
اى فرزندان آدم ! بگيريد زينت خود را نزديك هر نماز و بخوريد و بياشاميد و از حد مگذريد هر آئينه خدا دوست نمىدارد از حد گذرندگان را ( 31 )
7 / 32
بگو كه حرام كرد زينت خدا را كه پيدا كرده است براى بندگان خود را و كه حرام كرده است پاكيزه را از رزق بگو آن پاكيزهها از ملابس و مآكل براى مسلمانان است در زندگانى دنيا خالص شده براى ايشان روز قيامت همچنين بيان مىكنيم نشانها براى گروهى كه ميدانند ( 32 )
شرح
يا بَنِي آدَمَبعضى برانند كه اين خطاب عام است و اكثر مفسران گويند كه خاص است به مسلمانان چه بنو ثقيف و جماعتى ديگر از مشركان عرب بودند كه مرد و زن ايشان برهنه طواف مىكردندى و بدان تجريد تبرى از ذنوب تفال نمودندى و بنى عامر از ايام احرام از خوردن حيوان مجتنب بوده و به اندكى از طعام قناعت كرده آن را اطاعت دانستندى و تعظيم كعبه خيال بستندى اهل اسلام گفتند ما باحياء اين تعظيم و تكريم سزاوارتريم حق تعالى ايشان را تحذير فرمود و گفتخُذُوافراگيريدزِينَتَكُمْجامهاى خود را كه بدان آراستهايدعِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍنزديك هر مسجدى كه آن را طواف مىكنيد يا در ان نماز مىگزاريد و مراد ازين جامه نيكوترين و پاكترين لباسها است كه در وقت نماز پوشند و گفتهاند زينت شانه كردن محاسن است و امام قشيرى قدس سرّه مىگويد مراد زينت سراير است نه آرائش ظواهر يعنى خشوع و اخلاص مخصوص به يك محل نيست بلكه در همه اماكن و مساجد بايد و در كشف الاسرار آورده كه زينت به زبان علم ستر عورت است براى نماز و بجنان كشف حضور دل است براى عرض راز و نياز بيتذوق طاعت بىحضور دل نيابد هيچكس * طالب حق را دل حاضر درين درگاه بسوَ كُلُواو بخوريد يعنى در ايام احرام گوشت و چربى و غيره آن از ماكولاتوَ اشْرَبُواو بياشاميد شير و سائر مشروبات طيبات بخوريد و بياشاميدوَ لا تُسْرِفُواو از حد مگذريد به تحريم طعام حلال يا بافراط طعام و مشروبات و حرص در خوردن آنإِنَّهُبه درستى كه خداىلا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَدوست نمىدارد اسرافكنندگان را يعنى آنها كه زياده از سيرى بخورند و در كتاب قوت القلوب فرموده كه دو بار خوردن در روز اسراف است و از بعضى سلف نقل مىفرمايد كه اسراف آنست كه هر چه آن را دل او آرزو كند بخورد و ذليل و ذميمترين مردمان آنست كه همّت او تمام مصروف باشد بفكر طعام و شراب و در ابيات حقايق سمات سلسلة الذهب مذكور است نظمخواجه را بين كه از سحر تا شام * دارد انديشه شراب و طعامشكم از خوشدلى و خوشحالى * گاه پر مىكند گهى خالىفارغ از خلد و ايمن از دوزخ * جاى او مزبله است يا مطبخشيخ الاسلام عبد اللّه انصارى قدس سره فرموده كه اگر همه دنيا را لقمه سازى و در دهان درويشى نهى اسراف نباشد و اسراف آن باشد كه بىرضاى حق سبحانه صرف كنى قطعهيك جوانى كه خير دايم داشت * پند مىداد راهبى در ديركاى پسر خير نيست در اسراف * گفت اسراف نيست اندر خيرقُلْبگومَنْ حَرَّمَكه حرام كرده استزِينَةَ اللَّهِآرايشى كه خداى مقرر فرمود يعنى جامهاى متنوعالَّتِيآن زينتى كه بمحض قدرت خودأَخْرَجَبيرون آوردلِعِبادِهِبراى بندگان خود از نباتات چون پنبه و كتان و از حيوانات چون پشم و حرير و از معادن چون زره و خودوَ الطَّيِّباتِو ديگر كه حرام كرده است از پاكيزههامِنَ الرِّزْقِاز روزى يعنى متلذذات مآكل و مشارب از لحوم و دسوم و البان يا حلالات آن چون بحيره و سائبه و جز آنقُلْ هِيَبگو اين زينت و طيباتلِلَّذِينَ آمَنُوابراى كسانى است كه ايمان آوردهاند يعنى اينها به اصالت براى مؤمنان استفِي الْحَياةِ الدُّنْيادر زندگانى دنيا اما كفار و فجّار به تبعيت شريك ايشاناند در آن ليكن نعيم جاودانى اهل ايمان را خواهد بودخالِصَةًپاكيزه و بىشريكيَوْمَ الْقِيامَةِروز رستخيزكَذلِكَهمچنانكه تفصيل كرديم اين حكمها رانُفَصِّلُ الْآياتِتفصيل مىكنيم نشانهاى احكام ديگر يا دلائل توحيد را مبين مىسازيملِقَوْمٍ يَعْلَمُونَبراى گروهى كه فهم دارند و مىدانند .