4 / 89
( اين تملقكنندگان ) آرزو كردند كه شما كافر شويد چنان كه ايشان كافر شدند پس برابر باشيد پس دوست مگيريد هيچكس را از ايشان تا آنكه هجرت كنند در راه خدا پس اگر اعراض كردند ( يعنى از اسلام و هجرت ) پس اسير گيريد ايشان را و بكشيد هرجا كه يابيد ايشان را و دوست و يار مگيريد كسى را از ايشان ( اسير گيريد و بكشيد ) ( 89 )
4 / 90
مگر آنان را كه پيوند دارند با گروهى كه ميان شما و ميان ايشان عهد هست يا بيايند نزديك شما حال آنكه تنگ آمده است سينهء ايشان از آنكه بجنگند با شما يا بجنگند با قوم خويش و اگر خواستى خدا هر آئينه مسلط ساختى ايشان را بر شما پس قتال مىكردند با شما پس اگر اين فريق يكسو شوند از جانب شما و قتال نكنند با شما و بيفگنند بسوى شما پيغام صلح را پس نكرده است خداى تعالى شما را بر ايشان راهى ( 90 )
شرح
وَدُّواو دوست مىدارند اين برگشتگان از دينلَوْ تَكْفُرُونَآنكه كافر شويد شماكَما كَفَرُواهمچنانكه ايشان كافر شدهاندفَتَكُونُونَ سَواءًتا باشيد برابر يكديگر در ضلالتفَلا تَتَّخِذُواپس فرا مگيريدمِنْهُمْاز ايشانأَوْلِياءَدوستانحَتَّى يُهاجِرُواتا وقتى كه ايمان آرند و متحقق شود ايمان ايشان بهآنكه هجرت كنندفِي سَبِيلِ اللَّهِدر راه رضاى خدا هجرتى خالى از غرض و ريافَإِنْ تَوَلَّوْاپس اگر اعراض كنند از ايمان و هجرتفَخُذُوهُمْپس بگيريد ايشان را و اسير كنيدوَ اقْتُلُوهُمْو بكشيد ايشان راحَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْهرجا كه يابيد در حل و حرموَ لا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْو فرامگيريد از ايشانوَلِيًّادوستدارىوَ لا نَصِيراًو نه يارى و مددگارى بلكه ايشان را بگيريد و بقتل آريدإِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَمگر آنان را كه پيوند كنند و پناه برندإِلى قَوْمٍبه گروهى كه واقع شده استبَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ مِيثاقٌميان شما و ايشان پيمانى و آن قبيله خزاعه بودند يا بنى بكر يا بنى اسلم كه پيغمبر ص به ايشان مقرر كرده بود كه هر كه بجوار ايشان درآيد در جوار آن حضرت ص باشد عليه السّلامأَوْ جاؤُكُمْيا به پيوندند بقومى كه آمدند بشماحَصِرَتْ صُدُورُهُمْو حال آنكه تنگ بود سينهاى ايشان و كراهيت داشتندأَنْ يُقاتِلُوكُمْآن را كه با شما جنگ كنندأَوْ يُقاتِلُوا قَوْمَهُمْيا كارزار كنند با قوم خود از كفار ، و ايشان بنى مدلج بودند كه پيمان بستند بر آنكه با پيغامبر مقاتله نكنند و با قريش نيز بر همين گونه عهد كردندوَ لَوْ شاءَ اللَّهُو اگر خواستى خداىلَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْهر آئينه مسلّط ساختى ايشان را بر شما يا آنكه ترس شما از دل ايشان بيرون بردىفَلَقاتَلُوكُمْپس هر آئينه با شما قتال كردندىفَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْپس اگر از شما كناره كنند اين مرتدان و حلفاى معاهدان شمافَلَمْ يُقاتِلُوكُمْپس كارزار نكنند با شماوَ أَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَو القا كنند بجانب شما انقياد و استسلام را يعنى از شما امان طلبندفَما جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْپس نساخت و نداد خداى مر شما راعَلَيْهِمْ سَبِيلًابر ايشان راهى در قتل نفس و نهب اموال ايشان حكم اين آيت به آيت فاذا انسلخ الاشهر الحرم منسوخست .