4 / 12
و شما را هست نيمهء آنچه بگذاشتهاند زنان شما اگر نباشد ايشان را فرزندى پس اگر ايشان را فرزندى باشد شما راست چهارم حصّه از آنچه بگذاشتهاند بعد ادائى وصيتى كه به آن فرموده باشند يا بعد اداى دين و زنان راست چهارم حصّه از آنچه شما بگذاشتيد اگر نباشد شما را فرزندى پس اگر باشد شما را فرزندى پس زنان راست هشتم حصّه از آنچه بگذاشتهايد بعد از ادائى وصيتى كه به آن فرموده باشيد يا اداى دين و اگر مرد مرده كه از وى ميراث مىخواهند يا زن مرده كلاله باشد و او را برادرى هست يا خواهرى ( يعنى اخيانى ) پس هريك از ايشانراست ششم حصّه پس اگر اخيافيان زياده ازين باشند پس ايشان با هم شريكاند در سوم حصّه بعد اداى وصيتى كه به آن فرموده شد يا بعد اداى دين به غير آنكه ضرر رساننده باشد حكم كرده شده است از جانب خدا و خدا داناى بردبارست ( 12 )
شرح
وَ لَكُمْمر شما راست اى شوهراننِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْنيمهء آنكه تركه گذارند زنان شماإِنْ لَمْ يَكُنْاگر نباشدلَهُنَّ وَلَدٌمر آن زنان را فرزند خواه يكى و خواه بيشتر خواه از شما و خواه از غير شما خواه مذكر و خواه مؤنث خواه صلبى و خواه ولد ابن يا ولد ابن الابن هر چند پايان رودفَإِنْ كانَ لَهُنَّ وَلَدٌپس اگر آن زنان را فرزند باشد بهر وجه كه بودفَلَكُمُ الرُّبُعُپس شما را حصّه چهار يك باشدمِمَّا تَرَكْنَاز آنچه بگذارند زوجات شما و اين نصف يا ربع كه حصّه شماست بتوانيد گرفتمِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍاز پس وصيتى كه زوجات شمايُوصِينَ بِهاوصيّت كرده باشند بدانأَوْ دَيْنٍو از پس قضاى دامى كه در ذمه ايشان باشندوَ لَهُنَّ الرُّبُعُو مر زنان راست چهار يكىمِمَّا تَرَكْتُمْاز آنچه شما مىگذاريد خواه زن يكى باشد و خواه زياده همه در ربع شريكاندإِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌاگر نباشد مر شما را فرزند خواه يكى و خواه زياده مذكر و خواه مؤنث خواه از ايشان و خواه از غير ايشانفَإِنْ كانَپس اگر باشدلَكُمْ وَلَدٌمر شما را فرزند بهر وجه كه بودفَلَهُنَّ الثُّمُنُپس آن زنان راست هشت يكىمِمَّا تَرَكْتُمْاز آنچه شما گذاشتهايد از اموالمِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍاز پس انفاذ وصيتى كهتُوصُونَ بِهاوصيت مىكنيد بدانأَوْ دَيْنٍيا بعد از اداى دينى كه در ذمه شما باشدوَ إِنْ كانَو اگر باشدرَجُلٌ يُورَثُمردى كه ازو ميراث مىگيريدكَلالَةًكسى كه والدين و اولاد نداردأَوِ امْرَأَةٌيا زنى بود كلالهوَ لَهُو مر اين مرد را و زن نيز درين حكم داخلستأَخٌبرادر مادرى باشدأَوْ أُخْتٌيا خواهر مادرىفَلِكُلِّ واحِدٍپس هر يكى رامِنْهُمَاازين برادر و خواهرالسُّدُسُشش يك حصّه رسد از ميراث كلاله و مذكر درين صورت با مؤنث يكسانستفَإِنْ كانُواپس اگر باشند اولاد امأَكْثَرَ مِنْ ذلِكَبيشتر از برادرى يا خواهرىفَهُمْپس ايشان به تمامى خواه ذكور خواه اناث يا مختلط از فريقينشُرَكاءُ فِي الثُّلُثِانبازانند در سه يك مال بىمزيت ذكور بر اناث و اين ميراث بديشان مىرسدمِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍاز پس انفاذ وصيتى كه بوقت مرگيُوصى بِها أَوْ دَيْنٍوصيّت كرده شده است بدان يا پس از اداى دينغَيْرَ مُضَارٍّدر حالتى كه ميت غير زيان آرنده باشد بر ورثه در وصيّت و دين و ضرر در وصيت آنست كه از ثلث مال متجاوز باشد و زيان در دين اينكه اقرار كند بدين مر كسى را كه در ذمه او چيزى نداشته باشدوَصِيَّةً مِنَ اللَّهِنگاه داريد وصيتى را كه هست از نزديك خداوَ اللَّهُ عَلِيمٌخدا داناست به نيات شما در نفع و ضررحَلِيمٌبردبارست به عقوبت عاصيان تعجيل نه كند و به توبه گناه از ايشان عفو فرمايد .