86 / 9
روز كه امتحان كرده شود ضميرهاى مردمان را ( 9 )
86 / 10
پس نباشد آدمى را طاقتى و نباشد يارىدهنده ( 10 )
86 / 11
قسم به آسمان خداوند باران ( 11 )
86 / 12
و قسم به زمين صاحب شكافتن ( 12 )
86 / 13
هر آئينه قرآن سخن واضح است ( 13 )
86 / 14
و نيست قرآن سخن بيهوده ( 14 )
86 / 15
هر آئينه كافران بدانديشى مىكنند يك طور بدانديشى كردنى ( 15 )
86 / 16
و من نيز بدانديشى مىكنم يك طور بدانديشى ( 16 )
86 / 17
پس مهلت ده كافران را و فروگذار ايشان را اندكى ( 17 )
[ سوره اعلى ]
بنام خداى بخشاينده مهربان
87 / 1
به پاكى ياد كن پروردگار بزرگوار خود را ( 1 )
87 / 2
آنكه بيافريد پس درست اندام كرد ( 2 )
87 / 3
و آنكه اندازه كرد پس راه نمود ( 3 )
87 / 4
و آنكه بر آورد گياه تازه را ( 4 )
شرح
يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُروز كه آشكارا كرده شود نهانيها يعنى ظاهر كنند مخفيّات ضمائر را تا طيّب از خبيث متميز گردد يا فرائض اعمال را عرض كنند چون روزه و غسل جنابت و وضو كه كسى بر ان اطلاع ندارد آدمى به عمل او قادر بوده و نكرده يا پرده بردارند از كردارهاى پنهان و رسوائى بر ان مترتب گردد بيتگر پرده ز روى كارها بردارند * آن كيست كه رسواى دو عالم نشود، و در ان وقت كه پوشيدهها پيدا شودفَما لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَ لا ناصِرٍپس نيست انسان را هيچ توانائى در نفس او تا از عذاب خود را بازدارد و نه يارى كه به مددكارى او بلا مندفع و مر نفع گرددوَ السَّماءِ ذاتِ الرَّجْعِو سوگند به آسمان با رجعت يا باران با رجعت يعنى رجعت مىكند از هر ذروه و بلندى به آن موضع كه از آنجا حركت كردهوَ الْأَرْضِ ذاتِ الصَّدْعِو به زمين با شكاف كه از ان نبات و آب بيرون آيدإِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌبه درستى كه قرآن هر آئينه سخنى است درست و راست يا جداكننده ميان حق و باطلوَ ما هُوَ بِالْهَزْلِو نيست او بازى و باطل و فسوس و سخريهإِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداًبه درستى كه معاندان قريش مكر مىكنند مكركردنى در دار الندوه جهت پيغمبر من صلى اللّه عليه و سلّم اين خبر سبق نزول است بر فعلى يعنى حق سبحانه خبر داده كه كفّار اين مكر خواهند كردوَ أَكِيدُ كَيْداًو جزا مىدهم مكر ايشان را باستدراج جزاى مناسب آنفَمَهِّلِ الْكافِرِينَپس مهلت ده كافران را يعنى تعجيل مكن در طلب هلاك ايشانأَمْهِلْهُمْ رُوَيْداًفروگذار ايشان را اندك زمان يعنى به زودى همه هلاك خواهند شد حكم امهال منسوخ است به آيت قتال -