66 / 6
اى مسلمانان نگاه داريد خويشتن را و اهل خانه خود را از آتشى كه آتشانگيز آن مردمان باشند و سنگها نيز بران آتش موكلاند فرشتگان درشتخو سخترو نافرمانى نمىكنند خدا را در آنچه فرموده است خدا ايشان را و مىكنند هر چه حكم مىشود ايشان را آن روز گوئيم ( 6 )
66 / 7
اى كافران عذر پيش مياريد امروز جز اين نيست كه جزا داده مىشود شما را بحسب آنچه مىكرديد ( 7 )
66 / 8
اى مسلمانان رجوع كنيد بسوى خدا خالص اميد است از پروردگار شما كه زايل كند از شما جرمهاى شما را و در آرد شما را به بوستانها مىرود زير آن جويها
شرح
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوااى گروه گرويدگانقُوا أَنْفُسَكُمْنگاه داريد نفسهاى خود را به ترك معاصىوَ أَهْلِيكُمْو اهالى و فرزند خود را به موعظه و نصيحتناراً وَقُودُهَا النَّاسُاز آتشى كه آتشانگيز آن مردمان باشند يعنى كفار جن و انسوَ الْحِجارَةُو سنگ كبريت كه در حرارت مىافزايد يا بتان سنگين كه كفّار مىپرستند يا گنجهاى زر و سيم كه اصل و منشاى آن سنگ است نظمزر و سيماند سنگ زرد و سفيد * اندرين سنگها بيند اميددلى از سنگ سختتر بايد * كه ز سنگيش راحت افزايددل ازين سنگ اگر تو بر نكنى * سر حسرت بسى به سنگ زنىعَلَيْهابر آن آتشمَلائِكَةٌفرشتگانند يعنى موكلاند بر وى زبانيهغِلاظٌدرشت سخنانشِدادٌسختكاران و توانايان كه دوزخى را با ايشان قوّت ستيز و از چنگ ايشان مجال گريز نباشدلا يَعْصُونَ اللَّهَنافرمانى نكنند خداى راما أَمَرَهُمْدر ان چه فرمايد ايشان را يعنى به رشوت فريفته نشود تا مخالفت امر بايد كردوَ يَفْعَلُونَو مىكنندما يُؤْمَرُونَآنچه فرموده مىشوند بدان در تبيان آورده كه التذاذ زبانيه به عذاب كافران برابر التذاذ اهل بهشت است بنعيم جنان پس چون زبانيه كافران را به كناره دوزخ آرند ايشان آغاز اعتذار كرده داعيه اخلاص نمايند حق سبحانه فرمايد يا ملائكه گوينديا أَيُّهَا الَّذِينَ كَفَرُوااى آن كسانى كه كافر شديدلا تَعْتَذِرُوا الْيَوْمَعذر مگوئيد كه امروز عذر مقبول نيست و فائده نخواهد داد -إِنَّما تُجْزَوْنَجز اين نيست كه پاداش داده مىشويدما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَآن چيز را كه در دنيا بوديد كه عمل مىكرديديا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوااى آنها كه گرويدهايدتُوبُوا إِلَى اللَّهِبازگرديد به خداىتَوْبَةً نَصُوحاًبازگشتن خالص يعنى توبه كنيد و باز بسر گناه مرويد معاذ بن جبل رضى اللّه عنه فرمود كه توبه نصوح آنست كه تائب عود نكند به معصيت چنان كه شير عود نكند به پستان حسن بصرى رح گفته كه توبه نصوح دو ركن دارد اوّل ندامت بر گناه گذشته دوم عزيمت بر ترك گناه در آينده نظمتوبه چون باشد پشيمان آمدن * بر در حق نومسلمان آمدنخدمتى از سر گرفتن با نياز * با حقيقت روى كردن از مجازعَسى رَبُّكُمْچون توبه كنيد شايد كه پروردگار شماأَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْآنكه درگذراند از شماسَيِّئاتِكُمْگناهان شما راوَ يُدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍو درآرد شما را به بوستانهائى كه پيوستهتَجْرِيمىرودمِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُاز زير درختان و قصور آن جويها و در آوردن كى باشد .