65 / 11
فرستاده است پيغامبرى مىخواند به شما آيات خدا را واضح آمده تا برآرد آنان را كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردند از تاريكيهاى بسوى روشنى و هر كه ايمان آرد به خدا و بكند كار شايسته درآردش به بوستانها مىرود زير آن جويها جاويدان آنجا هميشه هر آئينه بوجه نيك ساخته است خدا براى او رزق را ( 11 )
65 / 12
خدا آنست كه آفريد هفت آسمان و آفريد از زمين مانند آن فرودمىآيد تدبير كار در ميان آسمانها و زمينها بيان كرديم تا بدانيد كه خدا بر هر چيز توانا است و نيز بدانيد كه خدا بگرد آمده است هر چيز را باعتبار علم ( 12 )
شرح
رَسُولًافرستاده كه محمد است صلى اللّه عليه و سلّم و قرآن را شرف گفت زيرا كه شرف دنيا و كرامت آخرت وابسته است به خواندن او و عمل كردن به دو و گفتهاند ، ذكر قرآن است و فرستاده جبرئيل عليه السلام و بقولى رسول بدل است از ذكر و ذكر همان رسول است يعنى ذاكر و اشهر آن است كه سخن بر ذكر اتمام شده و رسول منصوب بمحذوف است تقديريش اينكه متابعت كنيد رسول را كه پيوستهيَتْلُوامىخواندعَلَيْكُمْبر شماآياتِ اللَّهِآيتهاى قرآن را كه كلام خداى تعالى استمُبَيِّناتٍروشن كرده شده و حفص بكسر يا خواند يعنى روشنكننده و حق سبحانه و تعالى ذكر و رسول فرستادلِيُخْرِجَ الَّذِينَ آمَنُواتا بيرون آرد خداى يا قرآن يا رسول آنان را كه گرويدهاندوَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِو كردهاند كارهاى شايستهمِنَ الظُّلُماتِاز تاريكى ضلالتإِلَى النُّورِبه روشنى هدايت يا از باطل به حق يا از جهل بعلموَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِو هر كه بگرود به خداى و تصديق كند رسول وى راوَ يَعْمَلْ صالِحاًو بكند كار ستوده و پاك يعنى خالص از شوب ريا و تصنّع و غرضيُدْخِلْهُدرآرد او را خداىجَنَّاتٍ تَجْرِيبه بوستانهائى كه جريان داردمِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُاز زير مساكن آن جويهائىخالِدِينَجاويدباشندگانندفِيهادر بهشتأَبَداًهميشه بىزوال و انتقالقَدْ أَحْسَنَ اللَّهُبتحقيق كه نيكو آماده كرده است خداى در بهشتلَهُبراى آن مؤمن عاملرِزْقاًروزى و چه روزىاللَّهُخداى به حقالَّذِي خَلَقَآن كه بيافريدسَبْعَ سَماواتٍهفت آسمان بعضى بر بالاى بعضىوَ مِنَ الْأَرْضِو بيافريد از زمينمِثْلَهُنَّمانند آسمانها بعضى در تحت بعضى و بعضى مثلهن را حمل بر عدد كردهاند يعنى زمين را نيز هفت آفريديَتَنَزَّلُ الْأَمْرُفرومىآيد فرمان خداى و قضاى اوبَيْنَهُنَّميان آسمانها و زمينها يعنى همه نافذ است حكم او در آسمان و زمين و او را در هر طبقه از طبقات ارض و سما امريست و خلقى و همه را بيافريدلِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَتا بدانيد آنكه خداىعَلى كُلِّ شَيْءٍبر آفريدن چيزهاقَدِيرٌتوانا استوَ أَنَّ اللَّهَو به درستى كه خداى فرمان خود را بر همه جارى ساخت تا معلوم كنيد آنكه خدا تعالىقَدْ أَحاطَبه درستى كه فرارسيده استبِكُلِّ شَيْءٍ عِلْماًبه همه چيز از روى علم يعنى قدرت و علم او محيط است به همه اشيا و از موجودات عينى و غيبى هيچ چيز از دائره علم و قدرت وى خارج نيست رباعىرمزيست ز سر قدرتش كن فيكون * با دانش او يكى است بيرون و دروندر غيب و شهادت ذره نتوان يافت * از دائره قدرت و علمش بيرون .