بانصاف و فرودآورديم آهن را بسبب آن جنگ سخت است و منفعتهاى ديگر است براى مردمان و تا بداند خدا كسى را كه نصرت دهد خدا را غائبانه و پيغمبران او را هر آئينه خدا توانا غالب است ( 25 )
57 / 26
و هر آئينه فرستاديم نوح ع را و ابراهيم ع را و نهاديم در اولاد ايشان پيغامبرى و كتاب پس بعض ايشان راه يابند و بسيارى از ايشان بدكارانند ( 26 )
57 / 27
بازفرستاديم از ايشان پيغامبران خود را و از پى آورديم عيسى پسر مريم ع را و داديمش انجيل و نهاديم در دل تابعان او مهربانى و بخشائش و گوشهنشينى
شرح
بِالْقِسْطِبعدل يعنى تا تسويه حقوق كنند بدان ميان يكديگر بوقت معاملات و انزال ميزان در زمان نوح على نبينا و عليه السلام بوده و گفتهاند مراد اسباب انزال او است و امر بساختن آنوَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَو فرستاديم آهن را با آدم عليه السلام ما وردى فرموده كه آدم ع چون از بهشت به دنيا آمد سه وصله از آهن با وى همراه بود تير و پتك و سندان و در معالم آورده كه خدا چهار چيز با بركت از آسمان به زمين فرستاد آب و آتش و نمك و آهنفِيهِدر آهنبَأْسٌ شَدِيدٌكارزار سخت است يعنى آلتهائى كه در كارزار به كار آيد ازو سازند خواه براى دفع دشمن چون سنان نيزه و شمشير و پيكان و خنجر و امثال آن و خواه براى حفظ نفس چون زره و خود و جوشن و جز آنوَ مَنافِعُ لِلنَّاسِو در آهن است سودها مر مردمان را چه قوام صناعات و حرف تمام با آهن باز بسته است و هيچ حرفه نيست كه آهن درو دخل ندارد و نفع كلى خود آنست كه كفار از ترس شمشير و تير مسلمانان هراساناند و اهل اسلام در اكثر بلاد از ايشان ايمن باشند پس حق سبحانه آهن فرستاد تا اعداى دين منزجر گردند و ترازو فرستاد تا معاملات وزن بر نهج راستى فيصل يابد و كتاب منزل گردانيد تا حق از باطل متميز شودوَ لِيَعْلَمَ اللَّهُو تا ببيند خداى ،مَنْ يَنْصُرُهُآنكس را كه يارى دين او مىكندوَ رُسُلَهُو نصرت مىدهد فرستادگان او را باستعمال اسلحه در جهاد با كفار مراد مؤمن است كه يارى دهد پيغمبر را -بِالْغَيْبِبه پوشيدگى يعنى وقتى كه پيغمبر صلى اللّه عليه و سلّم حاضر نباشد چه منافقان در حضور پيغمبر عليه الصلاة و السلام مددگارى مىنمودند و در غيبت يار و هوادار نبودند -إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّبه درستى كه خدا توانا است بر اهلاك دشمنانعَزِيزٌغالب است بر همه به حكم و فرمانوَ لَقَدْ أَرْسَلْناو به تحقيق ما فرستاديمنُوحاًنوح نبى را به بنى قابيلوَ إِبْراهِيمَو ابراهيم خليل ع را به نمروديانوَ جَعَلْناو وديعت نهاديمفِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَدر فرزندان ايشان پيغمبرى راوَ الْكِتابَو وحى كرديم بديشان كتابى را كه نامزد ايشان بودفَمِنْهُمْپس بعضى از اينها كه انبياء ع بديشان آمدندمُهْتَدٍراهيافتگانند يعنى ايمان آوردند بكتاب و نبىوَ كَثِيرٌ مِنْهُمْو بسيارى از ايشانفاسِقُونَبيرونرفتگانند از طريق حق يعنى نگرويدند بكتب و رسلثُمَّ قَفَّيْناپس از پى درآورديمعَلى آثارِهِمْبر عقب نوح ع و ابراهيم ع و امم ايشانبِرُسُلِنابه فرستادگان خود چنانچه بعد از نوح ع هود ع و صالح ع را و پس از ابراهيم ع اسماعيل ع و اسحاق ع و يعقوب ع و يوسف عليهم السلاموَ قَفَّيْناو از پى درآورديم اين رسل و تمام كرديم انبياى بنى اسرائيل رابِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَبعيسى پسر مريم عليه السلام راوَ آتَيْناهُ الْإِنْجِيلَو عطا كرديم مر او را كتاب انجيلوَ جَعَلْناو افگنديمفِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُدر دلهاى آنان كه پيروى كردند مر عيسى رارَأْفَةًمهربانىوَ رَحْمَةًو بخشايشى بر يكديگر يعنى متابعان عيسى ع و خواص او را بر يكديگر مشفق و مهربان گردانيديموَ رَهْبانِيَّةًو ايشان پيدا كردند طريقه رهبانيه را از پيش خود .