55 / 66
دران دو بوستان دو چشمه جوشنده باشند ( 66 )
55 / 67
پس كدام يك را از نعمتهاى پروردگار خويش دروغ مىشمريد ( 67 )
55 / 68
دران دو بوستان ميوه و درختان خرما و انار باشند ( 68 )
55 / 69
پس كدام يك را از نعمتهاى پروردگار خويش دروغ مىشمريد ( 69 )
55 / 70
در آن كوشكها زنان برگزيده با جمال باشند ( 70 )
55 / 71
پس كدام يك را از نعمتهاى پروردگار خويش دروغ مىشمريد ( 71 )
55 / 72
حوران نگاهداشته شده در خيمها ( 72 )
55 / 73
پس كدام يك را از نعمتهاى پروردگار خويش دروغ مىشمريد ( 73 )
55 / 74
جماع نكرده است به آنها هيچ آدمى پيش از ايشان و نه هيچ جنى ( 74 )
55 / 75
پس كدام يك را از نعمتهاى پروردگار خويش دروغ مىشمريد ( 75 )
55 / 76
تكيه زده باشند بر بالشها سبز و بساطهاى نيك ( 76 )
55 / 77
پس كدام يك را از نعمتهاى پروردگار خويش دروغ مىشمريد ( 77 )
55 / 78
با بركت است نام پروردگار تو خداوند بزرگى و انعام ( 78 )
شرح
فِيهِمادرين دو بهشتعَيْنانِدو چشمه باشدنَضَّاخَتانِجوشنده به آب يعنى هر چند ازو آب بردارند ديگر بجوشدفَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُماپس بكدام از نعمتهاى پروردگار شما كه چنين دو چشمه بسيار آب بشما مىدهدتُكَذِّبانِتكذيب مىكنيدفِيهِما فاكِهَةٌدرين دو بهشت ميوه بسيار بودوَ نَخْلٌو خرمابنانوَ رُمَّانٌو اشجار انار تخصيص خرما و انار از ميوهها به جهت تفضيل است زيرا كه خرما فاكهه است و هم غذا و انار ميوه است و دوافَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُماپس بكدام از نعمتهاى پرورنده شما كه چنين ميوهها بر بندگان ارزانى داردتُكَذِّبانِانكار مىكنيدفِيهِنَّدرين چهار جنّتخَيْراتٌ حِسانٌزنان برگزيده باشند نيكورويان يعنى حسن خلق ايشان بحسن خلق نيز آراسته باشدفَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُماپس بكدام از نعمتهاى آفريدگار خويش كه شما را حوران دهد هر يك از ديگرى نيكوترتُكَذِّبانِتكذيب مىنمائيدحُورٌ مَقْصُوراتٌحوران پنهان شدهفِي الْخِيامِدر خيمها كه از در مجوف است و گفتهاند مراد خانهاست و بعضى تخصيص كردهاند بحجلات و حجلهخانه بود آراسته براى داماد عروسفَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُماپس بكدام از نعمتهاى پروردگار خود كه چنين ازواج طيّبه به بهشتيان مىدهندتُكَذِّبانِانكار مىكنيدلَمْ يَطْمِثْهُنَّنسوده باشند مر ايشان راإِنْسٌ قَبْلَهُمْآدمى پيش از شوهران كه بديشان نامزد شدهاندوَ لا جَانٌّو نه جن نيز دست بر ايشان رسانيدهاند بلكه همه بكرندفَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُماپس بكدام از نعمتهاى خداوند خويش كه ازواج ابكار نامزد ايشان يعنى اهل ايمان كردهتُكَذِّبانِتكذيب مىكنيد كه چنين حوران نگاه داشته عطا كندمُتَّكِئِينَاصحاب اليمين تكيهزدگان باشندعَلى رَفْرَفٍ خُضْرٍبر فرشها يا بر بالشهاى سبزوَ عَبْقَرِيٍّ حِسانٍو بساطهاى قيمتى در غايت نيكوئىفَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما *پس بكدام از نعمتهاى پروردگار شما اين نعمتها كه مذكور شدتُكَذِّبانِتكذيب مىكنيدتَبارَكَ اسْمُ رَبِّكَبزرگ است نام پروردگار تو از حيثيت اطلاق اسم بر ذات وى پس توان دانست كه بزرگى ذات در چه مرتبه خواهد بود و ازين است كه هيچ كس از عظمت ذات او خبر نداده و نمىتواند داد بيتبر لب بحر چنين واماندهاند * خشكلب هم مبتدى هم منتهىذِي الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِدر ترجمه رشف معنى اين اسم برين وجه ادا كرده كه خداوندى كه از صفات جلال آنچه اثبات آن مستلزم كمال است ذات بىمثالش را ثابت است و آنچه سلب آن مقتضى عزّت و كبرياست جناب مقدس از ان منزه و معرا است و اكثر محققان برانند كه جلال اشارت بصفات قهريه است و اكرام عبارت از اوصاف لطيفه پس نام ذوالجلالوالاكرام جامع باشد مر جميع صفات الهى را و ازين است كه او را اسم اعظم گفتهاند و خبر الظوا بيا ذا الجلال و الاكرام مؤيد اين قول است .