52 / 5
و قسم بسقف برافراشته شده ( 5 )
52 / 6
و قسم به درياى پر كرده شده ( 6 )
52 / 7
هر آئينه عذاب پروردگار تو بودنى است ( 7 )
52 / 8
نيست او را هيچ دفعكننده ( 8 )
52 / 9
روز كه جنبش كند آسمان جنبش كردنى ( 9 )
52 / 10
و روان شود كوهها روان شدنى ( 10 )
52 / 11
پس واى آن روز دروغ شمارندگان را ( 11 )
52 / 12
آنان كه ايشان به بيهودهگوئى بازى مىكنند ( 12 )
52 / 13
روز كه به سختى روان كرده شوند بسوى آتش دوزخ روان كردنى ( 13 )
52 / 14
اينست آتشى كه شما آن را دروغ مىشمريد ( 14 )
52 / 15
آيا سحر است اين يا شما در نمىنگريد ( 15 )
52 / 16
درآييد به اين آتش پس صبر كنيد يا نكنيد برابر است بر شما جز اين نيست كه جزا داده خواهيد شد بحسب آنچه مىكرديد ( 16 )
شرح
وَ السَّقْفِ الْمَرْفُوعِو سوگند سقفى بلند برداشته يعنى آسمان كه مجمع انوار حكمت و مخزن اسرار فطرت است يا عرش عظيموَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِو سوگند به درياى بهم برآمده يعنى بحر محيط يا بحر الحيوان كه زير عرش است و از ان دريا چهل صباح بر قبور خواهند بارانيد بعد از نفخه اولى تا مردگان بنفخه ثانيه از ان قبور برآيند يا بحر مسجور جهنّم است و نزد ارباب تحقيق طور نفس است كه كليم قلب بران با حق سبحانه و تعالى مناجات مىكند و كتاب مسطور ايمان است كه در ورق منشور قلب بقلم رحمت ازلى نوشته شده كه كتب فى قلوبهم الايمان و بيت المعمور سر دل عارفان است كه به نظر تجليات سبحانى آبادانى يافته و سقف مرفوع روح رفيع القدر است كه سقف خانه دل است و بحر مسجور دلى است كه به آتش محبّت تافته باشد جواب قسم چيستإِنَّ عَذابَ رَبِّكَبه درستى كه عذاب پروردگار تولَواقِعٌهرآئينه بودنى است و فرود آمدنىما لَهُنيست مر آن عذاب رامِنْ دافِعٍهيچ دفعكننده بلكه به همه حال واقع خواهد بوديَوْمَ تَمُورُ السَّماءُروز كه بگردد آسمانمَوْراًگرديدنى يعنى در اضطراب آيد آنگاه بشگافدوَ تَسِيرُ الْجِبالُو روان گردد كوهها يعنى بروند در هوا چون صباسَيْراًرفتنىفَوَيْلٌپس سختى عذابيَوْمَئِذٍدران روزلِلْمُكَذِّبِينَمر تكذيبكنندگان را بود كه سخن خدا و رسول را به دروغ داشتندالَّذِينَ هُمْآنان كه ايشانفِي خَوْضٍدر شروع كردن باقوال باطله كه استهزاء به قرآن است و تكذيب نبى و انكار بعثيَلْعَبُونَبازى مىكند يعنى ارتكاب آن مىنمايند از روى غفلت و سخنان بيهوده مىگوينديَوْمَ يُدَعُّونَبترسند از روزى كه مىافگنند كافران را يعنى مىكشند بعنف و قهرإِلى نارِ جَهَنَّمَبسوى آتش دوزخدَعًّاكشيدنى آوردهاند كه دستهاى كفّار بر گردن ايشان بندند و پيشانىهاى ايشان را به پشت پاى ايشان چفسانند و به دوزخ افگند و گويندهذِهِ النَّارُ الَّتِياين آتشى است كه در دنياكُنْتُمْ بِهابوديد كه به آنتُكَذِّبُونَتكذيب مىكرديد و باور نمىداشتيد و وحى پيغمبر ص را سحر مىدانستيدأَ فَسِحْرٌ هذاآيا سحر است اينكه مىبينيدأَمْ أَنْتُمْيا شمالا تُبْصِرُونَنمىبينيد اينجا چنانچه در دنيا مىگفتيد ما را چشمبندى كردهانداصْلَوْهادرآييد در دوزخفَاصْبِرُواپس صبر كنيد بر عذاب آنأَوْ لا تَصْبِرُوايا صبر مكنيد و جزع نمائيدسَواءٌيكسان استعَلَيْكُمْبر شما صبر و عدم صبر يعنى قوّت پرهيز و مجال گريز نداريد و ابدا معذّب خواهيد بودإِنَّما تُجْزَوْنَجز اين نيست كه پاداش داده مىشويدما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَبه آن چيزى كه عمل مىكرديد در دنيا .