47 / 2
و آنان كه ايمانآوردنده و كردند كارهاى شايسته و معتقد شدند به آنچه فرودآورده شد بر محمد صلى اللّه عليه و سلّم و آن راستست آمده از پروردگار ايشان دور ساخت از ايشان جرمهاى ايشان را و بصلاح آورد حال ايشان را ( 2 )
47 / 3
اين بسبب آن است كه كافران پيروى ناراست كردند و مؤمنان پيروى دين راست كردند كه از جانب پروردگار ايشان است همچنين بيان مىكند خداى براى مردمان داستانهاى ايشان را ( 3 )
47 / 4
پس چون مصاف كنيد با كافران بزنيد گردنها را تا وقتى كه خونريزى بسيار كرديد در ايشان پس محكم كنيد قيد را يا باحسان خلاص كردن بعد ازين و يا مالى بعوض گرفتن تا آنكه به نهد جنگ سلاح خود را اين است حكم و اگر خواستى خدا خود انتقام كشيدى از ايشان و ليكن مىخواهد كه امتحان كند
شرح
وَ الَّذِينَ آمَنُواو آنان كه گرويدندوَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِو كردند عملهاى شايسته چون اطعام طعام و صلهء ارحاموَ آمَنُواو گرديدندبِما نُزِّلَبهآنچه فرستاده شده استعَلى مُحَمَّدٍبر پيغمبرى نيك ستوده شده يعنى قرآنوَ هُوَ الْحَقُّو قرآن راست است و درست يا محمد صاحب حق و حقيقت آمدهمِنْ رَبِّهِمْاز پروردگار ايشان پس آنان كه گرويدند به قرآن يا محمد صلى اللّه عليه و سلّمكَفَّرَدرگذراند خداى و بپوشدعَنْهُمْاز ايشانسَيِّئاتِهِمْگناهان ايشان راوَ أَصْلَحَو بصلاح آردبالَهُمْحال ايشان را در دين و دنيا يا اصلاح دل ايشان را تا عاصى نشوندذلِكَآن اضلال و اصلاحبِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوابه آن است كه آنان كه كافر شدنداتَّبَعُوا الْباطِلَپيروى كردند باطل را يعنى شيطان راوَ أَنَّ الَّذِينَ آمَنُواو آنان كه گرويدهانداتَّبَعُوا الْحَقَّدر پى رفتند حق را كه قرآن است آمده بر ايشانمِنْ رَبِّهِمْاز آفريدگار ايشانكَذلِكَهمچنينيَضْرِبُ اللَّهُبيان مىكند خداىلِلنَّاسِبراى مردمانأَمْثالَهُمْمثلهاى ايشان يعنى احوال فريقين را ظاهر مىگرداندفَإِذا لَقِيتُمُو پس هرگاه كه ببينيد اى مؤمنانالَّذِينَ كَفَرُواآنان را كه كافر شدند بوقت محاربهفَضَرْبَ الرِّقابِپس بزنيد گردن ايشان را زدنىحَتَّى إِذا أَثْخَنْتُمُوهُمْتا چون بسيار بكشتيد ايشان رافَشُدُّوا الْوَثاقَپس استوار كنيد بند را يعنى بگيريد ايشان را به اسيرى و بند كنيد محكم تا نگريزندفَإِمَّا مَنًّا بَعْدُپس بعد از اسيرى يا منت نهيد منتنهادنى و آزاد كنيد بىعوضوَ إِمَّا فِداءًو يا فديه بگيريد از ايشان فديهگرفتنىحَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُتا بنهد اهل حربأَوْزارَهاسلاح حرب را يعنى دين اسلام به همه جا برسد و حكم قتال نماند و آن نزديك نزول عيسى عليه السلام خواهد بود چه در خبر آمده كه آخر قتال امتان من با دجّال است امام شافعى رح و امام محمد رح برآنند كه امام مخيّر است ميان قتل و استرقاق و اطلاق و فدا بمال يا به اسيران مسلمانان و امام اعظم رح مىفرمايد كه اين حكم منسوخ است يا مخصوص بحرب بدر بوده و حالا قتل متعين است يا استرقاقذلِكَاين است كار نگاه داريد اين كار راوَ لَوْ يَشاءُ اللَّهُو اگر خواهد خداىلَانْتَصَرَ مِنْهُمْهر آئينه انتقام كشد از دشمنان شما بىآنكه كارزار كنيدوَ لكِنْو ليكن امر كرد بجهادلِيَبْلُوَاتا بيازمايد .