46 / 16
آن جماعه آنانند كه قبول مىكنيم از ايشان نيكوترين آنچه عمل كردند و درگذريم از جرمهاى ايشان در اهل بهشت باشند بوفق وعده راستى كه وعده داده مىشدند ( 16 )
46 / 17
و آن شخص كه گفت به پدر و مادر خود دل تنگ شدم به نسبت شما آيا وعده مىدهيد مرا كه برآورده شوم و هر آئينه گذشتهاند طبقههاى مردم پيش از من و آن هر دو فرياد مىكنند بجناب خدا مىگويند واى بر تو ، مسلمان شو هر آئينه وعدهء خدا راستست پس گويد ، نيست اين وعده مگر افسانههاى پيشينيان ( 17 )
46 / 18
آن جماعه آنانند ثابت شد بر ايشان وعدهء عذاب از جمله امتها كه گذشتهاند پيش از ايشان از جنيان و آدميان هر آئينه ايشان بودند زيانكار ( 18 )
شرح
أُولئِكَآن گروه كه با پدر و مادر نيكوئى كرده شكر نعمت بجاى آورندالَّذِينَ نَتَقَبَّلُآنانند كه قبول كرده شودعَنْهُمْاز ايشانأَحْسَنَ ما عَمِلُوانيكوترين آنچه كردهاند قولى آنست كه احسن بمعنى حسن باشد يعنى همه عملهاى نيك ايشان رقم قبول يابدوَ نَتَجاوَزُو درگذرانيده شودعَنْ سَيِّئاتِهِمْاز گناهان ايشان و حفص رح در هر دو فعل بنون مفتوحه مىخواند و بنصب احسن يعنى ما قبول كنيم طاعات ايشان و درگذرانيم سيئات ايشان و معدود باشندفِي أَصْحابِ الْجَنَّةِدر ميان اهل بهشتوَعْدَ الصِّدْقِوعده داد خدا وعده راست در قبول نيكى و تجاوز از بدىالَّذِي كانُواآن وعده كه بودند در دنيايُوعَدُونَوعده داده شدهاند به آن و آن وعده درين آيت است كهوَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِالآيةوَ الَّذِي قالَو آنكس كه گفتلِوالِدَيْهِمر پدر و مادر خود را وقتى كه او را بايمان به آخرت مىخواندندأُفٍّ لَكُماكراهت و ننگ مر شما راأَ تَعِدانِنِيآيا وعده مىدهيد مراأَنْ أُخْرَجَآنكه بيرون آورده شوم از قبر يعنى مرا بعد از مرگ برانگيزند و زنده از قبر آرندوَ قَدْ خَلَتِ الْقُرُونُو به درستى كه بگذشته قرنها بسيارمِنْ قَبْلِيپيش از من و يكى باز نيامده استوَ هُما يَسْتَغِيثانِ اللَّهَو پدر و مادر او استغاثه مىكردند به خداى و مىگفتندوَيْلَكَ آمِنْواى بر تو ايمان آر به قيامتإِنَّ وَعْدَ اللَّهِ- به درستى كه وعده خداى در بعث و حشرحَقٌّراست استفَيَقُولُپس آنكس مىگفتما هذانيست اينكه شما مىخوانيد بدانإِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَمگر افسانههاى پيشينيان و اباطيلى و اكاذيبى كه نوشتهاند جمعى گويند اين آيت در شان عبد الرحمن بن ابو بكر رض فرود آمده قبل از اسلام او و عائشه رض اين قول را منكر است و صحيح آنست كه در باب كافرى كه در والدين خود عاق بوده نازل شده استأُولئِكَآن گروه عاق و منكرالَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُآنانند كه واجب شد بر ايشان كلمه عذاب و باشندفِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْبا گروهى چند از كفّار كه گذشتهاندمِنْ قَبْلِهِمْپيش از ايشانمِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِاز ديو و آدمىإِنَّهُمْبه درستى كه ايشان و آنانكانُواهستندخاسِرِينَزيانزدگان -