42 / 24
آيا مىگويند پيغامبر افترا كرده است بر خدا دروغ را پس اگر خواهد خدا مهر نهد بر دل تو و نابود مىسازد خدا بيهوده را و اثبات مىكند دين درست را به سخنهاى خود هر آئينه خدا داناست به آنچه در سينهاست ( 24 )
42 / 25
و اوست آنكه قبول مىكند توبه را از بندگان خود و درمىگذرد از جرمها و مىداند آنچه مىكنيد ( 25 )
42 / 26
و قبول مىكند دعاى آنان كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند و زياده مىدهد ايشان را از فضل خود و كافران ايشانراست عذاب سخت ( 26 )
شرح
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرىبلكه مىگويند كافران كه برمىبافد محمد ص و برمىبنددعَلَى اللَّهِ كَذِباًبر خداى دروغ بدعوى نبوت يا نزول قرآنفَإِنْ يَشَإِ اللَّهُپس اگر خواهد خداىيَخْتِمْ عَلى قَلْبِكَمهر نهد بر دل تو اگر افترا كنى و قرآن بر تو فراموش گرداند يا مهر نهد بر دل تو به صبر و شكيبائى تا از ايذاء و جفاى ايشان متضرر نشوى در حقايق سلمى از سهل بن عبد اللّه قدس سره نقل مىكند كه مهر شوق ابدى و محبت لم يزل بر دل تو نهد تا التفات به غير وى نكنى و از اجابت و اباى خلق فارغ گردىوَ يَمْحُ اللَّهُ الْباطِلَو محو كند خدا كجى و ناراستى راوَ يُحِقُّ الْحَقَّو آشكارا مىگرداند حق رابِكَلِماتِهِبسخنان خود يعنى بوحى يا به حكم قضا كه هيچكس دفع آن نتواند كردإِنَّهُبه درستى كه خداىعَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِداناست بهر چه در دلها است يعنى راستى تو و مظنه افتراى ايشان به تو ، برو مخفى نيست در عين المعانى از ابن عباس رضى اللّه عنه ، روايت فرموده كه بعد از نزول آيت قل لا أسألكم عليه اجرا در خاطر بعضى خطور كرده بود كه پيغمبر ما را به دوستى خويشان خود امر مىفرمايد تا بعد ازو فرمان ايشان بريم و بر ما حكم كنند جبرئيل عليه السلام آن حضرت صلى اللّه عليه و سلم را خبر داد از اتهام آن جمع بدين آيت و حضرت ع با ايشان گفت و ايشان گفتند يا رسول اللّه ص گواهى مىدهيم كه تو راستگوئى و ما ازين انديشه توبه كرديم اين آيت نازل شد كهوَ هُوَ الَّذِيو اوست آن كسى كه بمحض كرم خوديَقْبَلُ التَّوْبَةَقبول مىكند توبه راعَنْ عِبادِهِاز بندگان خود يعنى چون به دو بازگروند و از گناهى كه كردند ندامت ورزند آن بازگشت را در پذيردوَ يَعْفُوااو فروگذاردعَنِ السَّيِّئاتِاز بديهاى ايشان يعنى بعد از توبه جرمها را از ايشان درگذراندوَ يَعْلَمُو مىداندما تَفْعَلُونَآنچه كنند بعد از ان از نيكى و بدى و حفص بتا مىخواند يعنى خداى مىداند آنچه شما مىكنيد از گناه و توبهوَ يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُواو اجابت كند خداى درخواست آنان كه گرويدندوَ عَمِلُواو كردندالصَّالِحاتِعملهاى پسنديدهوَ يَزِيدُهُمْو زياده گرداند مسئول ايشان رامِنْ فَضْلِهِاز فضل خود يعنى بدهد ايشان را آنچه جرأت خواستن آن نداشته باشند از رويت و سلاموَ الْكافِرُونَو ناگرويدگانلَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌمر ايشان راست عذابى سخت كه ذل حجاب و دوام عقاب است و هيچ رنج و عقاب بدتر از مذلّت حجاب نيست بيتز هيچ رنج تو مطلق و لم نتابد روى * جز آنكه بند كنى در حجاب حرمانشآوردهاند كه اصحاب صفه رض كه به فقر و فاقه مىگذرانيدند روزى در خاطر ايشان گذشته كه چه باشد كه ما توانگر باشيم و مال خود بفلان و فلان خير صرف كنيم اين آيت آمد كه -