42 / 20
هر كه خواسته باشد كشت آخرت بيفزائيم براى او در كشت او و هر كه خواسته باشد كشت دنيا بدهيم او را بعض دنيا و نيست او را در آخرت هيچ نصيب ( 20 )
42 / 21
آيا كافران را آن شريكان هستند كه مقرر كردند براى ايشان از دين آنچه نفرموده است آن را خدا و اگر نبودى وعده فيصل كردن البته فيصل كرده مىشد ميان ايشان و هر آئينه ستمكاران ايشان راست عذاب درددهنده ( 21 )
42 / 22
ببينى ستمكاران را ترسان از جزاى آنچه به عمل آوردهاند و آن البته رسنده است به ايشان و آنان كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند در سبزهزار بوستانها باشند ايشان را باشد آنچه درخواست كنند نزديك پروردگار خويش اينست فضل بزرگ ( 22 )
شرح
مَنْ كانَ يُرِيدُهر كه باشد كه خواهد به عمل خودحَرْثَ الْآخِرَةِكشت آن سراى يا پاداش آن رانَزِدْ لَهُبيفزائيم مر او رافِي حَرْثِهِدر زرع خير يا در ثواب آخرت از ثواب آن جهان بذكر حرث خبر داد به جهت تمثيل يعنى چنانچه كشت دانه را مىافزايد تا يكى از ان بسيار مىشود همچنين عمل مؤمن روز بروز نزد خداى تعالى افزون مىگردد تا حدى كه يك ذره برابر كوه احد شودوَ مَنْ كانَ يُرِيدُو هركه باشد كه خواهد به كردار خودحَرْثَ الدُّنْيانيكى دنيا و سعى كند در حصول متاع آننُؤْتِهِ مِنْهابدهيم او را از دنيا آنچه به قسمت ازلى نصيب او باشدوَ ما لَهُو نيست مر او رافِي الْآخِرَةِدر ان سراىمِنْ نَصِيبٍهيچ بهره ، مراد كافرانند كه همين دنيا خواهند و بس يا منافقانى كه در غزوها با مؤمنان اتفاق نمودندى و غرض ايشان غنيمت بودى و بس درين آيت فرمود كه هر كه دنيا خواهد آنچه تقدير كرده باشيم بوى دهيم و از نعمت آخرت بىبهره ماند و هر كه آخرت طلبد نصيب خود از دنيا ببرد و در عقبى زياده از زياده فيض يابد بيتدنيا طلبى بهره دنيات دهند * عقبى طلبى هر دو به يكجات دهندنه چنان است كه كافران تصوّر كردهاندأَمْ لَهُمْ شُرَكاءُآيا مر ايشان را انبازانند يعنى مر ايشان را ديوان هستند كه در معصيت شريك ايشانندشَرَعُوا لَهُمْنهادند براى ايشان يعنى بياراستند در دل ايشانمِنَ الدِّينِاز كيش جاهليتما لَمْ يَأْذَنْآنچه دستورى نداده است و نفرمودهبِهِ اللَّهُبه آن خداى هيچكس را مانند شرك و انكار بعث و عمل براى دنيا و تحريم بحيره و سائبه و امثال آنوَ لَوْ لا كَلِمَةُ الْفَصْلِو اگرنه كلمه راست بودى يعنى قضاى سابق بتاخير مكافات ايشانلَقُضِيَ بَيْنَهُمْهر آئينه حكم كرده شده بودى ميان كافر و ميان مؤمن يا ميان مشركان و شركاء و هر يك جزا بسزا يافته بودندى اما وعده فصل ميان ايشان در قيامت استوَ إِنَّ الظَّالِمِينَو به درستى كه ستمكاران يعنى كافرانلَهُمْمر ايشان را است در ان روزعَذابٌ أَلِيمٌعذابى دردناك كه دائم و بىانقطاع باشدتَرَى الظَّالِمِينَببينى مشركان را در روز قيامتمُشْفِقِينَترسان و هراسانمِمَّا كَسَبُوااز جزاى آنچه ايشان كسب كرده باشندوَ هُوَو و بال اعمال و افعال ايشانواقِعٌ بِهِمْرسنده است بديشانوَ الَّذِينَ آمَنُواو آنان كه گرويدهاندوَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِو عملهاى ستوده كردهاندفِي رَوْضاتِ الْجَنَّاتِدر مرغزارهاى بهشتاند يعنى خوشترين بقعههاى آنلَهُمْمر ايشان راست در بهشتما يَشاؤُنَآنچه خواهند و آرزو برند آماده و مقرر شدهعِنْدَ رَبِّهِمْنزديك پروردگار ايشانذلِكَآنچه مذكور شد از كرامت بهشتيانهُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُآنست فضل بزرگ كه حق سبحانه آن را بر بندگان تفضل فرموده و در جنب آن ، نعيم فانى دنيوى بهغايت حقير و فرومايه است .