37 / 173
و هر آئينه لشكر ما همونست غالب ( 173 )
37 / 174
پس رو بگردان از ايشان تا مدتى ( 174 )
37 / 175
و بنگر ايشان را پس ايشان نيز خواهند ديد ( 175 )
37 / 176
آيا اين كافران عذاب ما را شتاب مىطلبند ( 176 )
37 / 177
پس چون فرودآيد عذاب بميدان ايشان بد باشد روز آن بيمكردگان ( 177 )
37 / 178
و رو بگردان از ايشان تا مدتى ( 178 )
37 / 179
و بنگر پس ايشان نيز خواهند ديد ( 179 )
37 / 180
پاكيست پروردگار ترا خداوند عليه از آنچه اين جماعة بيان مىكنند ( 180 )
37 / 181
و سلام بر فرستادگان خدا ( 181 )
37 / 182
و سپاس خدا راست پروردگار عالمها ( 182 )
شرح
وَ إِنَّ جُنْدَناو به درستى كه لشكر ما يعنى متابعان انبياء علَهُمُ الْغالِبُونَهر آئينه ايشان غلبهكنندگاناند به حجت يا به نصرت در اغلب اوقات و غلبه كفّار بر ايشان بسبيل ندرت استفَتَوَلَّ عَنْهُمْپس روى بگردان اى محمد ص از ايشانحَتَّى حِينٍتا هنگام امر قتال يا زمان وعده نصرت كه روز بدرست يا روز فتح مكهوَ أَبْصِرْهُمْو به بين حال ايشان در ان روزفَسَوْفَ يُبْصِرُونَپس زود باشد كه ببينند ايشان در دنيا نصرت ترا و در آخرت علو رتبه ترا آوردهاند كه چون كفّار وعيد فسوف يبصرون شنيدند گفتند كه اين كى خواهد بود آيت آمد كهأَ فَبِعَذابِناآيا به عذاب مايَسْتَعْجِلُونَشتاب مىكنند و وقت نزول آن مىپرسندفَإِذا نَزَلَپس چون فرود آيد آن عذاببِساحَتِهِمْبه پيشگاه منزل ايشانفَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَپس بد باشد صباح بيمكردهشدگان آوردهاند كه در ميان قبائل عرب قتل و غارت بسيار بود و هر لشكرى كه قصد قبيله داشتندى همه شب راه پيموده و وقت سحر كه زمان خواب گران است بحوالى ايشان درآمدندى و دست به غارت و اسر و تاراج بركشاده قوم را مستاصل ساختندى و بدين سبب اغلب غارت در صباح واقع مىشد غارت را صباح نام نهادندى و هر چند كه غارت در وقتى ديگر وقوع يافتى همان صباح گفتندى درين آيت تشبيه كرد عذاب را به لشكرى كه ناگاه بديشان هجوم خواهد كرد و غارتى بديشان واقع خواهد شد كه آن عذاب استيصال است و مردى است كه در ان صباح كه حضرت رسالت پناه صلى اللّه عليه و سلّم به زمين خيبر رسيد و قلعه و حصون ايشان را ديد فرمود كه اللّه اكبر خربت خيبر انا اذا نزلنا بساحة قوم فساء صباح المنذرين پس حق سبحانه و تعالى ديگر بار به جهت تاكيد مىفرمايدوَ تَوَلَّ عَنْهُمْو روى بگردان اى محمد ص و اعراض كن از ايشانحَتَّى حِينٍتا وقتى كه آيت السيف نازل شودوَ أَبْصِرْو ببين كه عذاب بر ايشان فرود آيدفَسَوْفَ يُبْصِرُونَپس زود بود كه بينند انواع عقوبتها در دنيا و عقبىسُبْحانَ رَبِّكَپاك است پروردگار تورَبِّ الْعِزَّةِخداوند عزّت و قوّت و غلبهعَمَّا يَصِفُونَاز آنچه وصف مىكنند مشركان او راوَ سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَو سلام بر فرستادهشدگانوَ الْحَمْدُ لِلَّهِو همه ستايشهارَبِّ الْعالَمِينَمر خداى را عز و جلّ كه پروردگار عالميان است درين آيت بندگان را تعليم تسبيح و تسليم و تحميد مىكند و امام محى السنة رح در معالم التنزيل باسناد خود از مرتضى على كرم اللّه وجهه نقل مىكند كه هر كه دوست مىدارد كه برو پيمايند مزد و ثواب را به پيمانه بزرگتر بايد كه آخر كلام او از مجلس اين آيت باشد سبحان ربك الآية تا ثواب بيابد .