هدف چيزى بوده ولى آنان حيلهء شيطانى خويش را براى دست يافتن به آن به كار انداختهاند ، گناهى سنگينتر از گناه آن كسان دارند كه به خطا يا بر حسب تصادف گناه مىكنند ، آيا چنين كسان از مكر خدا ايمنى دارند ؟ كه مثلا :
أَنْ يَخْسِفَ اللَّهُ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذابُ مِنْ حَيْثُ لا يَشْعُرُونَ
- كه خدا آنان را با زمين فروبرد ، يا عذاب از جايى ايشان را فرا گيرد كه هيچ چيزى دربارهء آن نمىدانند . » از بالاى سر يا از اطراف ايشان .
علامهء طباطبائى مىگويد : اين آيه و دو آيهء پس از آن بيم دادن و تهديدى براى مشركان است ، و آنان كسانى هستند كه ديگرى جز خداوند متعال را پرستش مىكنند ، و براى خود مقرراتى در زندگى وضع كردهاند كه در زندگى از آنها پيروى مىكنند ، پس آنچه مىكنند همه خواستهء خودشان است و از شرايع فرو فرستادهء خدا روى مىگردانند كه / 66 از راه پيامبرى به ايشان رسيده است ، و در اين باره به برهانهاى واهى تمسك مىجويند كه براى خود آفريدهاند و همه سيئه و گناه است . و اضافه كرده است كه : سيئات مفعول مكروا با متضمن بودن معنى عمل است : يعنى با مكارى و حيلهگرى به گناه و كارهاى زشت مىپردازند . « 8 » و كلمهء « الدين واصبا » در سياق ، بنا بر استنباط علامهء طباطبائى بر معنى تشريع در شرك دلالت دارد .
[ 46 ] و بشر نيازمند به كسب است ، و اكتساب احاطه شدهء با خطرها است ، و خداوند سبحانه و تعالى انسان را در آن هنگام كه براى دست يافتن به روزى تلاش مىكند محفوظ مىدارد ، ولى چون به ساختن قوانين باطل براى سعى و كوشش بپردازد ، خدا او را طعمهء خطرها قرار مىدهد .
أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ
يا آنان را در گشت و گذارشان گرفتار مىسازد . »
هامش
( 8 ) - الميزان ، ج 12 ، ص 262 .