حركت سايهء آنها از سمت راست به سمت چپ منتقل مىشود ! و همهء اين آفريدگان خاضعانه به خدا سجده مىكنند ، و حتى هر چه در آسمان و در زمين است ، از زندگان و فرشتگان سجده مىكنند بىآن كه از خود استكبار نشان دهند ، و آنان از پروردگار خويش بيمناكند كه مبادا عذاب او بر سر ايشان فروريزد و به همين جهت از همهء فرمانهاى خدا اطاعت مىكنند .
اما مردمان چنانند كه بعضى از ايشان شركايى براى خدا برمىگزينند ، در صورتى كه او به ايشان فرمان داده است / 65 كه دو خدا نپرستيد ، زيرا كه خدايى جز اللَّه يعنى خداى يگانه وجود ندارد كه بايد از او بيمناك باشند ، و اين كه هر چه در آسمانها و زمين است از آن خدا است ، و او را حاكميت مطلق و واجب است ، پس چرا از جزا بيمناك مىشوند و او را مىپرستند ؟ ! در صورتى كه نعمتها همه از او است ، پس چون نيازمند نعمت شوند به او پناه مىبرند و خواستار رفع نياز خود مىشوند ، ولى چون سختى و زيان از ايشان دور شد به پذيرفتن شريك براى خدا مىپردازند ، و نسبت به خيرى كه از جانب خدا به ايشان مىرسد كفران نشان مىدهند ، پس آنان را به تنعم از نعمت واگذار تا فردا بيايد و از سرنوشت حتمى خويش آگاه شوند .
شرح آيات :
حاكميت الهى
[ 45 ] خدا حاكم است ، و دين واجب از آن او است ، اما كسانى كه براى خود به عنوان قانون نظامهاى باطلى را طرحريزى مىكنند ، و با نيروى خيال به بدعتگذارى آن مىپردازند تا به هدفهاى بد و زشت خويش كه براى آنها نقشه كشى كردهاند برسند ، هرگز از عذاب خدا در امان نيستند .
أَ فَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُوا السَّيِّئاتِ
- آيا كسانى كه با مكر و حيلهء خويش به كارهاى بد و زشت و گناه مىپردازند ، از اين در امانند . » يعنى به مكرى پرداختهاند تا به وسيلهء آن به بدكارى و گناه مشغول شوند ، و