عليك الدّنيا ! فقام مغضباً وعاد هو والجماعة إلى منازلهم . وصلّى عثمان بالنّاس بعدما نزلوا به في المسجد ثلاثين يوماً ، ثمّ منعوه الصّلاة ، وصلّى بالنّاس أميرهم الغافقيّ ، وتفرّق أهل المدينة في حيطانهم ولزموا بيوتهم لا يجلس أحد ولا يخرج إلّابسيفه ليتمنّع به ، وكان الحصار أربعين يوماً ومن تعرّض لهم وضعوا فيه السّلاح . « 1 »
ابن الأثير ، الكامل ، 3 / 80 - 81
هامش
( 1 ) - گروهى از أهل مصر جمع شده نزد على رفتند ، چند تن از أهل بصره هم نزد طلحه رفتند ، همچنين جماعتى از أهل كوفه زبير را ملاقاة نمودند .
همه بر اين عقيدة متفق شدند كه هر يكى از آن سه تن را نامزد خلافت كرده با أو بيعت نمايند ، اگر خلافت نصيب أو شد كه بيعت آنها ثابت وملزم خواهند شد ، وگرنه لا أقل در تعدد خلفا واختلاف نامزدها ، يك تفرقه واختلاف را به سود خود جلب خواهند كرد . آنها با خود گفتند كه : ما آنها را فريب مىدهيم تا پراكنده شوند ، آنگاه غفلت آنها را مغتنم شمرده به آنها حمله خواهيم كرد .
مصريان نزد على رفتند ، على هم فرماندهء يك عده لشگرى بود ، وخود شمشير را به گردن آويخته در محل « أحجار الزيت » أقامت كرده بود . در آن هنگام حسن فرزند خود را براي حمايت عثمان فرستاده بود . چون مصريان نزد على رفتند ، پس از سلام واداى احترام ، پيشنهاد خود را مطرح كردند . على نهيب داد وآنها را طرد كرد وفرمود : « مردم صالح به خوبى مىدانند كه لشگر ذي مروه وذي خشب واعوص ( سه محل ) همه به زبان محمد نفرين شده هستند . »
آنها ( نااميد ) از آنجا برگشتند . اهالى بصره هم نزد طلحه رفتند ، أو هم دو فرزند خود را براي حمايت عثمان فرستاده بود . همچنين أهل كوفه نزد زبير رفتند ، أو هم همان گفته را به زبان آورد ، وخود هم عبداللَّه فرزند خود را براي دفاع از عثمان فرستاده بود . آن چند گروه آن سه محل « ذي خشب ، ذي مروه واعوص » را ترك كرده ، به لشگرهاى خود برگشتند ، تا أهل مدينه تصور كنند كه همه قصد مراجعت دارند ، وخود سست ومتفرق شوند ، آنگاه دوباره به مدينه حمله كنند . چون به محل اجتماع لشگرها رسيدند ، أهل مدينه به تصور انصراف آنها پراكنده شدند .
ناگاه لشگر شورشيان از هر طرف به مدينه حمله كرد ومردم غافل ، صداى تكبير مهاجمين را از هر سو شنيدند .
مهاجمين وارد مدينه شده ، عثمان را محاصره نمودند . اعلان هم كردند هر كه از ستيز دست بكشد در أمان خواهد بود . مردم همه در خانههاى خود نشستند وعثمان هم چند روزى نماز جماعت را خواند ، ومهاجمين هم مانع نطق وبيان أو شدند .