هيچكس به قبر امام حسين ( ع ) دست نيابد دستور داد اطراف آن را شخم زدند و آب بر آن بستند ، اما اين عمل در عزم راسخ شيعه سستى و خللى ايجاد نكرد ، نه محل قبر محو شد و نه شيعه از رفتن به زيارت با همهء مشقتها و خطرات ، دست برداشت و در آن زمان هم از نقاط دور دست به عزم زيارت مشاهد متبركه بار سفر مىبستند چنان كه در اواخر قرن سوم هجرى عبد اللَّه بن جعفر بن الحسين شيخ القميين براى زيارت امير المؤمنين على ( ع ) از قم رهسپار كوفه ( نجف ) شد . « 48 » .
در اوايل قرن چهارم كه بربهارى عالم معروف حنبلى و از پيشقدمان عقايد و افكارى كه بعدا به عقايد وهابى معروف شد قدرت و نفوذ داشت ، رفتن به زيارت كربلا و ديگر مشاهد بسيار دشوار بود زيرا بربهارى به اتباع خود دستور داده بود ، جلو كسانى كه زيارت مىروند بگيرند و زوار را به قتل رسانند ، باز هم اين خشونتها در عزم زوار خللى ايجاد نكرد و در رفتن به زيارت كربلا ، وقفهاى پيدا نشد و هنگام زيارت بيشتر در شب نيمهء شعبان بود .
پس از بر طرف شدن قدرت بربهارى ، بسيارى از مشكلاتى كه در راه تشرف به زيارت كربلا وجود داشت از ميان رفت ، به خصوص در نيمهء دوم قرن چهارم و تا حدى در نيمهء اول قرن پنجم كه زمان فرمانروائى آل بويه بود ، زيارت ، جز در موارد استثنائى « 49 » با كمال آسانى انجام مىيافت حتى گاهى در بغداد از كسانى كه به قصد زيارت نجف و كربلا از اطراف مىآمدند پذيرايى مىكردند و وسيلهء آسايش براى آنان فراهم مىنمودند و خيمههايى بر مىافراشتند تا زوار در آنها به استراحت بپردازند . « 50 » همانطور كه قبلا گفته شده است ، شيعهء عراق ، در نيمه شعبان به زيارت كربلا مىرفتند و شيعه محله كرخ در بغداد ، هنگام رفتن به زيارت در نيمه شعبان ، منجنيقهاى مخصوصى ( ظ - تختهايى محمل مانند ) با خود حركت مىدادند . « 51 »
6 - شعار سفيد
به روايتى ، پيغمبر ( ص ) در يكى از جنگها براى امير المؤمنين على ( ع ) رايتى به رنگ
هامش
( 48 ) طبقات اعلام الشيعه فى القرن الرابع ، ص 153 .
( 49 ) از جمله در سال 422 و در هنگامى كه آل بويه ضعيف شده و رو به اضمحلال مىرفتند كاروانى از قم به عزم زيارت كربلا وارد بغداد شد ، مردم محلهء باب البصره ( كه تعصب خاصى در تسنن داشتند ) به كاروانيان حمله كردند ، سه نفر را به قتل رسانيدند و جمعى را مجروح ساختند و در همين وقت زيارت مشهد در مقابر قريش ( كاظميه ) ممنوع شد ( ابن اثير ج 7 ص 356 ) .
( 50 ) تكمله تاريخ الطبري ص 121 و 159 .
( 51 ) ابن الجوزى ج 8 ص 179 .