مىدادند : وى در ضمن وقايع سال 353 گويد كه مردم محلهء سوق الطعام ( در بغداد ) كه پيرو تسنن بودند ، زنى را بر شترى نشاندند و او را عائشه ناميدند يكى خود را طلحه ناميد و ديگرى خويشتن را زبير ناميد و اين گروه با گروهى ديگر به قتال پرداختند و گفتند با اصحاب على بن ابى طالب ( ع ) نبرد مىكنيم . « 40 » همانطور كه خواهيم گفت ، اهل تسنن در مراسم شيعه با آنان معارضه مىكردند و بنا بر اين به احتمال قوى ، شيعه شبيه واقعهء كربلا را نشان مىدادند و اهل تسنن ، در مقام معارضه ، جنگ جمل را ارائه مىكردهاند .
در همين سالها كه فاطميه اسماعيليه تازه مصر را به تصرف آورده و شهر قاهره را بنا نهاده بودند ، مراسم عاشورا در مصر انجام مىيافت ، بنا بر نوشته مقريزى در روز عاشوراى سال 363 جمعى از شيعه مطابق معمول خود ( از اين جمله معلوم مىشود كه مراسم مزبور در سالهاى قبل نيز معمول بوده است ) به مشهد كلثوم و نفيسه ( از فرزندان امام حسن ( ع ) كه مرقد او هنوز هم در قاهره زيارتگاه است ) رفتند و در آن دو مكان شروع به نوحهگرى و گريه بر امام حسين ( ع ) كردند ، در بازار ظرفهاى آب سقايان را شكستند و مشكهاى آب را پاره نمودند ، مراسم عاشورا در زمان فاطمىها هر سال بر پا مىشد ، بازارها را مىبستند و مردم دسته جمعى در حالى كه همه با هم ابياتى در مصيبت كربلا مىخواندند و نوحهگرى مىكردند ، به مسجد جامع قاهره مىرفتند . « 41 » ابو المحاسن در ضمن وقايع سال 366 گويد :
در عاشوراى اين سال در مصر بر امام حسين ( ع ) عزادارى شد و اين امر سالها انجام مىيافت . « 42 » مقريزى باز در ضمن وقايع سال 396 گفته است در عاشوراى اين سال در قاهره مطابق معمول ، بازارها را بستند و نوحهكنان به طرف مسجد حركت كردند . « 43 »
4 - ( از شعارهاى شيعه ) بر پا داشتن مراسم عيد غدير خم
ديگر از شعارهاى شيعه كه در قرن چهارم آشكار و معمول گرديد جشن و سرور در روز هيجدهم ذيحجّه به مناسبت تقارن اين روز با روز غدير خم بود ، مسلما پيش از قرن چهارم نيز ، شيعه روز عيد غدير را گرامى
هامش
( 40 ) الكامل في التاريخ ج 7 ، ص 51 ، چاپ مصر .
( 41 ) الخطط ج 2 ، ص 289 ، چاپ بيروت .
( 42 ) النجوم الزاهرة ج 4 ، ص 126 ، چاپ دار الكتب مصر .
( 43 ) اتعاظ الحنفا ج 2 ص 67 ، چاپ مصر .