مثلا در بحث از آيهء :
وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ بِما كانُوا بِآياتِنا يَظْلِمُونَ »
آيهء 7 ، اعراف .
سيد شريف رضى ، گفته است « 59 » : اين آيه ، استعاره است ، زيرا زيان و خسران ، به معناى كم شدن بهاى جنس است كه در اصطلاح بازرگانان به كار مىرود و به امور مادى و مالى ، اختصاص دارد و در عرف و عادت مردم ، در امور معنوى استعمال نمىشود ، ولى چون در آيات پيش ، سخن از وزن و سبك و سنگينى وزن بوده ، لذا كلمهء « خسران » در اين مورد ، مناسب بوده و در واقع ، قرآن مجيد ، روح انسانها را به كالاى تجارى همانند كرده كه قابل ملكيت باشد و چون اين گونه انسانها ، متاع گران قدر خود را قدر ندانستند و آن را ، مستحق آتش دوزخ ساختند و كالاى پر بهاى خود را سوزاندند از اين رو ، نه تنها خسارت ديدند بلكه اصل سرمايه هم ، از دست رفت .
سيد شريف رضى ، در بحث از آيهء :
« أَ فَمَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى تَقْوى مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى شَفا جُرُفٍ هارٍ فَانْهارَ بِهِ فِي نارِ جَهَنَّمَ »
« 60 » آيهء 109 ، توبة ، نوشته است « 61 » :
در اين آيه ، استعارهاى بس لطيف وجود دارد . توضيح مقال آنكه ، پس از ساختن مسجد « قبا » به وسيلهء مؤمنان ، مسجد ضرار نيز به وسيلهء منافقان ، ساخته شد .
چون ساختن مسجد « قبا » بر اساس تقوى ساخته شده بود و براى خشنودى خدا و ساختن مسجد ضرار بر اساس فريب و اغفال مسلمانان ، از اين لحاظ گوئيا پايه اين مسجد و بنيان آن ، بر لب پرتگاهى بوده است كه فرو خواهد ريخت و آنان را به پرتگاه سقوط خواهد انداخت .
سيد شريف رضى در بحث از آيهء :
« مِنْ بَعْدِ ما كادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ »
« 62 » آيهء 117 ، توبه ، گفته است « 63 » : اين آيه ، استعاره است ، زيرا معناى حقيقى « زيغ » اعوجاج است و كجى و در اين جا ، حالت درونى و روانى آنان كه از شدت ترس ، نزديك بوده خود را ببازند ، تشبيه شده به موجود محسوسى كه پس از استقامت و
هامش
( 59 ) ر ك : ماخذ سابق ص 142 .
( 60 ) يعنى : آيا آن كسى كه بناى كار خويش را بر ترس از خدا و تقوا و رضاى او ، پايه نهاده بهتر است يا آن كه ، بناى كار خود را بر لب سيل گاهى بنا نهاده كه فرو ريختنى است كه با وى در آتش سقوط كند . . .
( 61 ) ر ك : ماخذ سابق ص 149 .
( 62 ) يعنى : . . . پس از آنكه نزديك بود دلهاى گروهى از آنان بگردد .
( 63 ) ر ك : ماخذ سابق ص 150 .