و مبارزان آن ميدان و شجاعان اين معركه از غايت لذت نجدت و عزت شجاعت در مقام فزع « 17 » و موضع خوف كى مردان مرد در آن مقام پاىدارى نتوانند نموذ از فرط كرامت شهادت استطابت « 18 » و استلذاذى « 19 » عظيم يابند و هيچچيز در چشم ايشان مهيب ننمايذ و از هيچچيز نينديشند و عالم عناصر [ 34 ] مطيع ايشان بوذ و همهكس از ايشان بهراسذ و ايشان از كس نهراسند و حكما گفتهاند : المتألهون هم الانجاد بالحقيقه . معنى آنست كى راه روان جاده حقيقت و سالكان راه [ 35 ] معرفت شجاعان بحقيقت و مبارزان بصدقند چه ايشانرا از هيچ آفريذه دهشتى نبوذ و از هيچ مخلوق حيرتى نباشذ و امير المؤمنين على عليه السلام شجاع الهى و مبارز ربانى بوذ و حقيقت اين سخن آنست كى او مىگويد :
و اللّه ما قلعت باب خيبر بقوة جسدانيه و لا حركة غذائيه و لكن آتيته بقوة ملكوتية و نفس بنور ربها مضيئة . مىگويذ بخذائى كى قوت شجاعت و هيبت نجدت در دستودل مبارزان [ 36 ] ، عنايت بى - نهايت او تركيب مىكنذ كى من كى پسر ابو طالبم در خيبر بقوتى برنكندم كى آن از غذا تولد كنذ و بعالم جسمانى تعلق گيرذ بل كى به قوت خذا كردم كى مدد آن از عالم ملكوت بوذ و نفسى كى جوهر ان بنور ربانى انتساب مىكرد . پس حكما در تحديد آن گفتهاند : النجدة ثقة النفس عند المخاوف حتى لا يخامرها جزع .
يعنى دليرى و شجاعت باعتماد نفس است در وقايع مشكل و مخاوف مهلك تا حدى كى خوف و جزع و انديشه و هراس پيرامن دل نگردذ . پس از فوايد نتايج و عوايد ميامن آن داستان خور پيروز و فرخروزست و عواقب كار ايشان .
حكايت :
شرح
( 17 ) - فزع : بفتحتين و سكون عين . ترس و بيم . افزاع جمع ( انندراج )
( 18 ) - استطابت : پاكى خواستن و خوشى كردن ( انندراج )
( 19 ) - استلذاذ : با مزه يافتن چيزى را ( انندراج )
هامش
[ 34 ] مر : اجسام
[ 35 ] مر : طرق
[ 36 ] مر : مبارزان دين