گرفت و اشارت فرمان الهى بر اين معنى واردست
وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ إِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ
« 15 » .
معنى آنست كى چون در كفايت مهمى سعى پيوستى و در اثناء مباشرت آن مكروهى روى نموذ و حادثهء واقع گشت بر آن صبر كن و دل از نصرت نوميذ مگردان كى صبر از عزايم امورست و هر آينه به مقصود مفضى « 16 » باشذ و بمطلوب مقضى [ 9 ] و شاعر ميگويذ :
بيت
لابد لى من عزمة بعد ازمة * صبرت لها صبر العظام على الرض « 17 »
و اگر صبر از ملازمان عزم نبوذى سيد رسل و سردفتر انبيا بالتزام [ 10 ] آن مأمور نگشتى حيث قال [ 11 ] :
فَاصْبِرْ كَما صَبَرَ أُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ .
مىفرمايذ كى اى برگزيذه من چون عزم كارى كردى و قصد مهمى پيوستى و ترا در آن سختى فراپيش آمذ و مكروهى روى نموذ دست در آستان [ 12 ] كعبه صبر زن و روى به قبله توكل آر و اقتدا درين باب بانبياء اولو العزم [ 13 ] كن كى ايشان در عزايم امور صابرى كردند و در شدايد وقايع [ 14 ]
شرح
( 15 ) - قسمتى از آيه شريفه هفدهم از سوره لقمان است كه تمام آيه چنين است :يا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ إِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ -اى پسرك من بپادار نماز را و امر كن به نيكى و بازدار از خلاف شرع و صبر كن بر آنچه رسيد ترا بدرستيكه اين از مفروضات كارهاست ( ابو الفتوح رازى )
( 16 ) - مفضى : بضم اول و كسر ثالث . رساننده و مباشرتكننده ( انندراج )
( 17 ) - از پس تنگسالى مرا هيچ چاره نيست ؛ جز به سختى و با پايدارى بر آن شكيبائى ورزم . چون شكيبائى استخوانها بر شكستگى
هامش
[ 9 ] ملى : مشعر
[ 10 ] ملى : الزام ( در مر نيامده است )
[ 11 ] مر : آنجا كه مىفرمايذ
[ 12 ] مر : استار
[ 13 ] مر : صاحب عزم
[ 14 ] ملى : وقايه