جنگ [ 171 ] مقدام « 82 » و جوادى در شيوه سخاوت [ 172 ] مطعام « 83 »
بيت
خير كمى فى الجدال و فى الوغا * شهد الحسام بفضله و المقول « 84 »
اين مرزبانرا پسرى بوذ نيك ناخلف و خاكسار و سخت فرومايه و نابكار . نزغات « 85 » شيطانى طبع ناهموار او را ملايم و نزقات « 86 » شهوانى نفس مردريگ « 87 » او را ملازم . هميشه دانه شره در دام شهوتى مىپراكندى تا دخترى خوب رخ را چون صيد كنذ و پيوسته سمند حرص در ميدان اشتها مىدوانيذى تا كى كمند آرزو در گردن ماهروئى افكنذ . عشق جمال زنان و تمتع معاشرت ايشان بر وى چنان غالب كى عمر جز در مطالبت ايشان مصروف نداشتى و روز و شب جز مراقبت احوال ايشان
شرح
( 82 ) - مقدام : بالكسر . نيك مبارز و بسيار پيشدرآينده و دلاور ( انندراج )
( 83 ) - مطعام : بسيار خوراننده و بسيار طعامدهنده و مرد بسيار مهمان و بسيار مهمانى ( انندراج )
( 84 ) - دليرترين مردم در مباحثه و ستيز بود . شمشير و زبان ببزرگيش گواهى همى دهد . ( كمى : سرباز - سپاهى )
( 85 ) - نزغات : تباهىها . وساوس ( يادداشت مرحوم دهخدا در لغتنامه ) جمع نزغة است ( اقرب الموارد ) - به نزغات شياطين موارد آن محبت منغص گشت ( تاريخ يمينى ص 238 ) نزغه . بفتح نون يكى نزغ است ( اقرب الموارد ) . وسوسه .
نزغ الشيطان وسوسههاى شيطان ( معجم متن اللغه ) وساوس و تحريكات شيطان براى كشاندن به معاصى در قلب آدمى . انداختن فساد و تباهى در ميان مردم ( فرهنگ نظام ) . اندر هم افكندن قومى ( ترجمان علامه جرجانى ص 98 ) وسوسه كردن ميان قوم ( ناظم الاطباء ) تباهى افكندن ميان قوم . برآغاليدن ( منتهى الارب )
( 86 ) - نزقات : جمع نزقه و نزقه يكى نزق است كه بمعانى زير است : سبكى و شتابى نمودن هنگام خشم ( ناظم الاطباء ) سبكسارى كردن ( تاج المصادر بيهقى ) طيش و سبكسرى كردن بهنگام غضب و شتاب كردن ( اقرب الموارد )
( 87 ) - مردريك : فرومانده - وامانده . زشت - منفور - مكروه ( يادداشت مرحوم دهخدا )
هامش
[ 171 ] مر : ميدان معارك
[ 172 ] مر : و جوادى در قوانين منايح ( جمع منيحه : عطا و دهش . ج : منح . و گوسفند و يا شترى كه به كسى انعام كنند كه پشم و شير و بچه آن مال وى باشد و خود آن ستور مال صاحبش بود ) .