گفت استخبار و استكشاف [ 161 ] احوال او چه لايق تست و ترا بر استطلاع اخبار و استنطاق اسرار او باعث چيست .
سعيد گفت :
سر آن دارم اگر باز نبينم رويش * كى بسر بركنم امشب همه خاك كويش
رفيق گفت اى سليم دل گرد درى بسته مىگردى كى كليذ آن در درج آسمانست به مهر خورشيذ و دواى دردى مىطلبى كى داروى آن در حقه عدمست بر آشيان عنقا
بيت
رخش مخواه كى خورشيذ راست در حقه * لبش مجوى كى سيمرغ راست در منقار
و هركس كى [ 162 ] چيزى جويذ كى ادراك [ 163 ] آن در حيز « 79 » وجود نيايذ و دل در كارى بندذ كى تيسير « 80 » آن [ 164 ] ممكن نگردذ [ 165 ] بذو آن رسذ كى بپسر مرزبان پارس رسيذ [ 166 ] سعيد گفت چون [ 167 ] بوذ آن حكايت :
گفت شنيذم [ 168 ] كى در زمين پارس [ 169 ] مرزبانى بوذ كى زبان شمشير او سخن قهر در گوش [ 170 ] ستاره گفتى و سنان نيزه او حلقه ماه از گوش سپهر بربوذى . همامى « 81 » در ميدان
شرح
( 79 ) - حيز : بالفتح و ياى مشدده . كرانه هر چيز و بمعنى مكان و باصطلاح حكما سطحه باطنى جسم حاوى كه مماس سطحه ظاهرى جسم محوى است ( انندراج )
( 80 ) - تيسير : آسان كردن و آسان گردانيدن . يستعمل فى الخير و الشر ( ناظم الاطباء )
( 81 ) - همام : كغراب . مهتر . دلير . جوانمرد . پادشاه بزرگهمت . ( انندراج )
هامش
[ 161 ] مر : استعلام
[ 162 ] مر : هركى
[ 163 ] مر : تيسير
[ 164 ] مر : ادراك
[ 165 ] مر : امكان ندارذ
[ 166 ] مر : مرزبان رسيذ
[ 167 ] مر : چگونه
[ 168 ] مر : آوردهاند
[ 169 ] مر : فارس
[ 170 ] سخن در گوش