رسيذگان به زبان خضوع و خشوع زارى كردند . شاه خزاين و دفاين بفرخ داذ و افراد حشم و اقطاب لشكر را خلعت و تشريف [ 270 ] فرموذ و فرخ بفرخترين طالعى و همايونترين روزى خيمه دولت از جزيره بر ساحل زذ و اطناب خيام معسكر ميمون بر صحراى ديار كشيذ [ 271 ] و هر روز فوجى از دليران كارزار [ 272 ] و طايفهى از مبارزان سپاه بوى مىپيوستند و فرخ از فرى [ 273 ] كى در ذات او منطبع « 238 » بود و شوكتى كى در فطرت او منجبل « 239 » استعجال مىنموذ [ 274 ] تا بر سر فرهاذ دوانذ و جان تاريك و روان تيره او را [ 275 ] بدوزخ فرستذ سران سپاه وراى زنان دولت و كار ديذگان مملكت و اكابر و قدماء حضرت گفتند اگرچه شهريار نودولت و پاذشاه جوانبخت را با كمال حصافت « 240 » غايت شجاعت جمعست و با كثرت [ 276 ] شهامت شكوه و مهابت حاصل و با اعطاء رغايب « 241 » اقدام معارك « 242 » موافق [ 277 ] و با دها و دوربينى مردى و دليرى مقارن .
اقدام عمرو فى سماحة حاتم * فى حلم احنف فى دهاء زياد « 243 »
شرح
( 238 ) - منطبع : بضم اول و فتح ثالث و كسر موحده و سكون عين مهمله - منقوششونده ( انندراج )
( 239 ) - منجبل : به صورت متن در فرهنگها ملاحظه نشد
( 240 ) - حصافت : بالفتح . استوارى عقل و مطلق استوارى
( 241 ) - رغايب : بفتح اول و كسر همزه و سكون موحده . چيزهاى مرغوب واحدش رغيبه ( بالفتح )
( 242 ) - معارك : بالفتح و كسر رابع . جاهاى جنگ و ميدانهاى كارزار و اين جمع معركه ( بفتح اول و سوم و چهارم ) است ( انندراج )
( 243 ) - وى ، دليرى و كاردانى عمرو ، جود و سخاى حاتم ، شكيبائى احنف و تيزهوشى زياد را يك جا در خود جمع دارد .
اصل بيت از ابو تمام طائى است و در قافيه « س » سروده شده است و به دو صورت در متن و حاشيهء امالى سيد مرتضى جزء يك ص 209 مذكور است ؛ « فى حلم احنف فى شجاعة عامر - فى جود حاتم فى ذكاء اياس » و صورت معروف آن در حاشيه چنين است ؛ « اقدام عمرو فى سماحة حاتم - فى حلم احنف فى ذكاء اياس » عمر ، عمرو بن معدى كرب از ابطال عرب و اياس ، اياس بن معاويه از هوشياران روزگار است
هامش
[ 270 ] مر : لشكر خلع و تشريفات
[ 271 ] مر : بازكشيذ
[ 272 ] مر : انجاد معارك
[ 273 ] مر : هيبتى
[ 274 ] مر : مىكرد
[ 275 ] مر : ناپاك او را
[ 276 ] ملى : غايت
[ 277 ] مر : مقاحم موافق