او دانست و بخلوت او را حاضر فرموذ و وزارت خويش بر وى عرض داشت بهروز گفت اى خذاوند حضرت ملوك بر مثال درياست و هركه به دريا نزديكتر از تلاطم « 547 » امواج ناايمنتر [ 506 ] و خشم و غضب [ 507 ] ملوك صفت آتش است و هركس كى به آتش نزديكتر [ 508 ] سوختهتر و از قربت ملوك تحاسد « 548 » و تعارض « 549 » [ 509 ] خيزذ و خواص و مقربان كى ملازمان « 550 » درگاه باشند از سر رشك و حسد بسيار بىگناه را طعمهء شمشير گردانند [ 510 ] و بسيار بىجرم را به آتش خشم ملوك بسوزانند [ 511 ]
بيت
چو چيره شوذ بر دل مرد رشك * يكى دردمندى بوذ بىپزشك [ 512 ]
و دل ملوك بر مثال جوهر آينهست هر صورت كى او را بنمايند قبول كنذ و در بند حسن و قبح آن نباشذ و خشم شاه چون دم نهنگست كى زينهار ندهذ و غضب او چون زخم ارقم كى مداوات نپذيرذ و غيظ او بر مثال تموج [ 513 ] درياست كى چون بيوبارذ « 551 » گريز و ستيز سوذ ندارذ [ 514 ]
شرح
( 547 ) - تلاطم - باهم طپانچه زدن - برهمخوردگى - بر هم خوردن موجها ( فرهنگ نفيسى ) .
( 548 ) - تحاسد - يكديگر را حسد بردن ( فرهنگ نفيسى ) .
( 549 ) - تعارض - بر خلاف يكديگر آمدن خبرها و جز آن ( فرهنگ نفيسى ) .
( 550 ) - ملازمان - ملازم - بالضم و كسر زا - هميشه باشنده به جائى يا نزد كسى و بمناسبت همين معنى نوكر را گويند ( انندراج ) ملازمان جمع .
( 551 ) - بيوبارد از مصدر اوياريدن : فروبردن .
هامش
[ 506 ] - مر : ناآمنتر
[ 507 ] - مر : سخط
[ 508 ] - مر : قريبتر
[ 509 ] - در نسخه مر تحاذل آمده ولى به نظر ميرسد كه تحادل باشد ( تحادل : باهم جور كردن )
[ 510 ] - مر : برشك و غيرت بسيار بىگناه را طعمه شمشير كنند
[ 511 ] - مر : گرفتار گردانند .
[ 512 ] - مر : يكى درد يابد دلش بىپزشك
[ 513 ] - مر : چون موج
[ 514 ] - مر : بستيز و گريز خود را نتوان رهانيد