وقتى مگر از زمين خراسان قفصدار [ 341 ] او را [ 342 ] اطلاق « 419 » [ 343 ] كرد تا احوالى كى [ 344 ] حادث شذه بوذ ببغداد رسانذ و درين حالت هجوم سرما بر تخوم « 420 » زمين تاختن آورده بوذ و از غايت برودت و يبوست « 421 » هوا طبيعت مرگ گرفته و بخارات متصاعد پردهاى زنگارى به روى جهان فروگذاشته و هوا از تراكم ضباب « 422 » برافراز « 423 » [ 345 ] كوهها قباب « 424 » زذه و جهان از سحاب پوستين سنجاب پوشيذه و زبان زمان در وصف اين حال گفته :
بيت
گر زمين و كوه پركافور شذ نشگفت از آنك [ 346 ] * برف چون كافور سوذه ابر چون پرويزنست « 425 »
كبوتر چون درين حالت بر اوج هوا پرواز كرد تا وطن مالوف « 426 » و مسكن معهود خويش [ 347 ] بينذ تيغ بصر او بر
شرح
( 419 ) - اطلاق - رهائى و آزادى و خلاصى از قيدوبند و نجات و آزاد كردگى ( نقل باختصار از فرهنگ نفيسى ) .
( 420 ) - تخوم - بضمتين - نشانها و حدود در ميان دو زمين و نام شهر جمع تخم الحد ( انندراج - المنجد ) .
( 421 ) - يبوست - خشكى و عدم ترى ( نقل باختصار از فرهنگ نفيسى ) .
( 422 ) - ضباب - بالفتح ميغ نرم و آن بخارى باشد كه در زمستان در هوا پيدا گردد ( از منتهى الارب ) .
( 423 ) - افراز - بلندى و قله ( نقل باختصار از فرهنگ نفيسى ) .
( 424 ) - قباب - قبه بالضم بناى گرد برآورده و گنبد - قبب كصرد و قباب بالكسر جمع ( منتهى الارب ) .
( 425 ) - پرويزن - بالف مفتوح بثانى زده - آلتى باشد كه بدان آرد و شكر و ادويه كوفته بيزند - شيخ شيراز : به پرويزن معرفت بيخته - بشهد عبارت برآميخته و آن را پروزن نيز گويند ( انندراج ) .
( 426 ) - مألوف - آشنا - آموخته - انسگرفته و مأنوس و خوكردهشده و عادتكردهشده - جائى كه بدان خو كرده و عادت كرده باشند ( فرهنگ نفيسى ) .
هامش
[ 341 ] - ملك : قفسدار . مر : هندوستان قفصدار .
[ 342 ] - ملك : ويرا
[ 343 ] - ملى : رها ( در بالاى كلمه رها با خط خفى اطلاق نوشته شده است )
[ 344 ] - ملك : كه
[ 345 ] - ملك : فراز
[ 346 ] - ملك : از آن
[ 347 ] - ملك : معهود را