ماذر را كى كافله « 80 » او بوذ و عاقلهء روزگار گفت اى ماذر اكنون اثر نجابت در جبين من ظاهر شذ و برهان رشد بر چهرهء من ساطع « 81 » گشت ، ميخواهم كى مال پذر در دست من مقرر دارى و ودايع او به من سپارى و خويشتن را از زمرهء آنان كى
« يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً »
« 82 » استخراج واجب دارى و وخامت « 83 » عاقبت اين نهى كى
« لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ »
« 84 » پيش چشم كنى و چون مرا استقلال حاصل آمذ و استبداد « 85 » روى نموذ و استيناس « 86 » رشد معاينه شذ و تفرس « 87 » صلاح پيذا آمذ ، آية
« وَ ابْتَلُوا الْيَتامى حَتَّى إِذا بَلَغُوا النِّكاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ »
« 88 » برخوانى . ماذر چون عبارت پسر استماع كرد و بذان فصاحت استمتاع « 89 » گرفت گفت جان ماذر مال و عقار « 90 » و ضياع « 91 »
شرح
( 80 ) - كافله : مونث كافل - پذيرفتار و پذيرنده . پذيرنده تعهد و تيمار كسى ( فرنودسار ) .
( 81 ) - ساطع : منور و تابان - هويدا - پراكنده - افراختهشده و برداشتهشده ( فرنودسار ) .
( 82 ) -إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَيَصْلَوْنَ سَعِيراً( سورة النساء آيه شريفه 11 ) بدرستيكه آنان كه ميخورند مالهاى يتيمان را بستم نميخورند در شكمهاى خود مگر آتش را و به زودى انداخته ميشوند در آتش سوزان .
( 83 ) - وخامت : ككرامت . گرانبار و ناموافق گرديدن و گران و ناگوار شدن طعام ( انندراج ) .
( 84 ) -وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ إِنَّهُ كانَ حُوباً كَبِيراً( سورة النساء آيه 2 ) و مخوريد مالهايشان را با اموالتان بدرستيكه آن باشد گناهى كبير .
( 85 ) - استبداد : بكسر اول و ثالث . تنها بر سر كارى ايستادن و منع كسى قبول نكردن و اين مأخوذ است از بد بالفتح و تشديد دال ( انندراج ) .
( 86 ) - استيناس : بكسر اول و ثالث - خو گرفتن و الفت و محبت .
( 87 ) - تفرس : در فارسى بمعنى دريافت بفراست و زيركى و ادراك و فهم و هوشيارى آمده و اصلا در لغت بمعنى دانستن بعلامت و نشان و ثبات ورزيدن و نمودن بمردم كه او سوار و ماهر بسوارى است .
( 88 ) - كودكان يتيم را بيازمائيد چندانكه بپايه زناشوئى رسيدند اگر خردمندى و هوشيارى از ايشان دريافتيد اموالشان را بخودشان برگردانيد « سورة النساء آيه 6 » .
( 89 ) - استمتاع : استمتعت بكذا . منتفع شدم به آن و برخوردارى يافتم - استمتع بماله برخوردارى يافت بمال خود .
( 90 ) - عقار : بفتح و راى مهمله . آب و زمين زراعت و اراضى و ملك و قريه ( انندراج ) .
( 91 ) - ضياع : بالكسر . ديهها و زمينهاى مزروعه جمع ضيعه بالفتح ( انندراج ) .