الاطلاق نيز منصرف به فرد كامل مىشود وآن كسى است كه هيچ مرتبه از مراتب كفر با أو نباشد وأو را مؤمن ممتحن ومتّقى وشيعهى بمعنى خاص نيز گويند وشيعهى به معنى عام شامل مولى نيز هست كه عبارت است از مؤمن غير ممتحن وشيعه به اين معنى در مقابل عامه ومخالف است ، وبا خاصه مرادف است .
سؤال دوازدهم :
حدّ ايمان كامل چيست ومراتب هر يك از ايمان وكفر چند وكدام است ؟
جواب :
ايمان كامل گرويدن وگردن نهادن است وتن در دادن است خداى را ( عز وجل ) به دل وزبان بىآنكه طبع وهوى را در آن مدخل باشد ، از روى علم وبصيرت به همهى فرمانها از كردنى ونا كردنى ؛ پس در ايمان كامل پنج شرط معتبر است وبه وجود هر شرطي مرتبهاى از مراتب ايمان متحقّق مىشود وبه فقد هر شرطي ، نوعي از أنواع كفر ثابت مىگردد .
[ شرايط ايمان وكفر ]
پس مراتب هر يك پنج است كه به وجدان يا فقدان شروط خمسه متحقّق مىشود :
شرط أول :
گرويدن وگردن نهادن وتن در دادن است خداى را عزّ وجلّ واين مرتبه أول است از ايمان وكفر ، مقابل اين مرتبه را انكار وجحود خوانند وآن آنست كه نگرود وگردن ننهد وتن در ندهد فرمان خداى را ، يا از روى استكبار وعلو ، چون إبليس لعين كه چون به أو گفتند سجدهى آدم كن ، امتناع نمود ، چنانكه حق تعالى مىفرمايد :
« أَبى وَاسْتَكْبَرَ