س ع ه د » نشان ايشانست ميان ايشان چيزى نگنجد عدد و هر خطّى از ايشان اين اجزاءاند كه نقطههاى سرخاند [ 1 ] . پس دو خط « ا ج ط ك » چند دو خط « س ع - ه د » است از جهت طول « 1 » ، و معلوم است كه خط « ا ج » مساوى است مر هر يكى را از خطوط « ا ه - ه د - د ج » پس همهء خطوط اين - چه در طول و چه در عرض - متساويند ، و نيز معلوم است كه خط « ا ج » مساوى است مر « ج ه » را بر سبيل قطرى . پس بر حكم آنكه اجزاى شكل تركيب كرديم چنان كه نقطههاى سرخ را شانزده علامت كرديم بر اين چهار خط ، واجب كند تا خط « ا ج » مساوى باشد مر خط « ج ه » را و همچنين « ا ه » مساوى « ا د » را ، زيرا كه از هر جهتى كه بگيرى بيش از چهار نقطهء سرخ نبينى چه طول و چه عرض و چه قطر ، پس ضلع « ا ج » همچند قطر « ا د » است ، و اين محال است كه هميشه « ا د » بيشتر بود ببسيارى « 2 » .
چهارم حجت « 3 » چوبى راست بر زمين بپاى كنيم تا از آفتاب خطّى
هامش
( 1 ) ازين سخن بر ميآيد كه در نسخهء مؤلف نقطهها برنگ سرخ بوده است . ( خ ) .
( 1 ) طم : از جهت عرض و همچنين دو خط ا ه ز ف چند دو خط ص م ح د است از جهت طول .
( 2 ) در حجت سوم بين نسخ اختلاف است : مج ، مك 1 ، ط ، مل :
اين چهار جزء كه « ا ط ك ه » نشان ايشان است ، ميان ايشان چيزى نگنجد ، پس « ا » و « ط » هر دو همچندان بود كه « ا » و « ه » و ازين سبب را « ه د » چند « ط ز » بوند و « د » نيز چند « ز ح » . پس همهء « ا ج » چند همهء « ا د » بود . پس ضلع « ا ج » چند قطر « ا د » بود ، و اين محال است كه هميشه « ا د » بيشتر بود ببسيارى .
( 3 ) مك 1 : حجت چهارم .