و از بهر وى است ، و آن چيز موافق وى است و ليكن « 1 » اندر اين باب تفاوت سه گونه افتد :
يكى تفاوت قوّت قوّت « 2 » كه هر چند قوّت شريفتر و قوىتر آن چيز كه فعل وى بود شريفتر و قوىتر .
و يكى از قبل مقدار اندر رسيدن و اندر يافتن كه « 3 » هر قوّتى كه اندر - يافت وى بيشتر بود وى بخوشى و درد بيشتر رسد ، و « 4 » اگر دو قوّت بوند « 5 » از يك باب و ليكن « 6 » يكى تيزتر بود ، اندر يافت وى مر خوشى را و درد را بيشتر بود .
و سوّم « 7 » از قبل تفاوت آنچه بقوّت رسد كه هر چند وى اندر باب خوشى و ناخوشى قويتر ، قوّت را خوشى يافتن و درد يافتن بيشتر .
و آن چيز خوشتر بود كه وى بنقصان و ببدى ميل كمتر كند و دارد ، و آن چيز دردناكتر كه وى بنقصان و ببدى ميل بيشتر كند و دارد ، زيرا كه اندر چيز « 8 » خسيسى « 9 » است . پس چون قياس شايد كردن آن صورتى را كه اندر حس « 10 » افتد از شيرينى يا از معنيهاى ديگر كه بشيرينى ماند كه اندر يافت وى حسّى است زيرا كه او را « 11 » اندر يافت چيزى خسيس است ، با آن صورتى « 12 » كه از واجب الوجود آيد « 13 » اندر عقل كه وى بهترين دانشنامهء علائى . علم برين 13 .
هامش
( 1 ) مج ، مك 1 ، چخ : و لكن .
( 6 ) مج ، مك 1 ، چخ : و لكن .
( 2 ) مك 1 : قوت و قوت ؛ مك 2 : - قوت ( دوم ) .
( 3 ) مك 2 : - كه .
( 4 ) مك 2 : - و .
( 5 ) طم : بود .
( 7 ) مك 1 ، مك 2 ، تم ، طم ، مل : سيوم ؛ مج : سؤم .
( 8 ) ظم : خير .
( 9 ) مج ، مك 1 ، مل : جنسى ؛ مك 2 : حنبش ؛ س ، عس : جنبش .
( 10 ) مل :
حسى .
( 11 ) مك 2 : ورا .
( 12 ) مل : صورت .
( 13 ) مل : افتد .