هر معنى كه كلّى بود و را علّت بود اندر هر « 1 » جزويش « 2 » پس واجب - الوجودى كلّى نيست ، و الّا واجب الوجودى معلول بودى ، و واجب الوجودى ممكن الوجودى بودى ، و پديد كرديم كه اين محال است .
( 23 ) پيدا كردن آنكه واجب الوجودى « 3 » تغيّر نپذيرد و به همه رويها « 4 » واجب بود
هر چه گردش [ 1 ] پذيرد بسببى « 5 » پذيرد ، و بسببى بحالى بود ، و بسببى ديگر « 6 » بىآن حال بود ، و هستى وى خالى نبود از پيوند بدان دو سبب .
پس هستى وى پيوند دار [ 2 ] بود ، و پديد كرديم « 7 » كه واجب الوجود پيوند دار [ 3 ] نيست . پس واجب الوجود تغيّر نپذيرد .
( 24 ) پيدا كردن آنكه واجب الوجود را ماهيّت جز انّيّت نشايد كه بود
[ 4 ] آنچه و را ماهيّت « 8 » جز انّيّت است نه واجب الوجود است ، و پيدا شده
هامش
( 1 ) رك : ص 6 س 2 و ح 1 .
( 2 - 3 ) مركب .
( 4 ) « . . . فلا مهية لواجب الوجود غير انّه واجب الوجود و هذه هى الانّيّة » ( شفا فصل 4 از مقالهء 8 )و الحق ماهيته انّيّته * اذ مقتضى العروض معلوليّته .( منظومهء سبزوارى : لآلى المنتظمه ص 16 ) .
( 1 ) طم ، مل : - هر .
( 2 ) مج ، مك : اندر جزويش ؛ س ، چه : جزوى خويش .
( 3 ) طم ، مل : واجب الوجود .
( 4 ) طم ( متن ) : روى ؛ طم ( نسخه بدل ) : رويها .
( 5 ) مك 2 : سببى .
( 6 ) مل : دگر .
( 7 ) مك 1 : بديد كرديم ؛ مك 2 ، مل :
بديد شد ؛ طم : پديد شد .
( 8 ) چخ : مهيب .