تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الهيات ( دانشنامه علائى ) ( فارسى ) — صفحة 71

مساهمون:

ص٧١
هر دو ، و ليكن « 1 » از جهت هر دو نتواند بودن اينجا جز از جهت يكى از هر « 2 » دو نبود و از جهت نابودنش به چيزى پيوند نيست . اگر به جهت بودن نيز پيوند نبود خود هيچ پيوند نبود . پس چاره‌اى نيست كه كرده را پيوند و نياز به چيزى ديگر از جهت آنست كه و را هستى است . و امّا آنكه آن هستى از پس نيستى است خود چيزى است كه ورا « 3 » سببى نبايد « 4 » كه آن هستى نتواند بودن « 5 » چون نبود « 6 » الّا كه سپس نيستى بود « 7 » . آرى تواند بودن كه آن هستى نبود امّا « 8 » آنكه آن هستى سپس نيستى نبود نشايد بودن . پس كرده از جهت هستى نيازمند است « 9 » بكننده ، زيرا كه از اين جهت شايد بودنى است و از جهت آنكه هستيش سپس نيستى بود بكننده‌اى نيازمند نيست كه آن خود واجب است ، و چون نيازمندى از جهت هستى بود نشايد كه آن هستى را بىنيازى بود از آنكه پيوند ندارد « 10 » بسبب ، و اين را درستيهاى « 11 » ديگر گونه « 12 » است و ليكن « 13 » به اين كفايت است . و امّا كننده ، نه علّتى [ 1 ] « 14 » وى از بهر كنندگى [ 2 ] است . اگر
هامش
( 1 ) علّيّت ، علّت بودن . ( 2 ) فاعليّت ، محدثيّت .
( 1 ) مج ، مك 1 ، چخ : و لكن . ( 2 ) مك 2 : - هر . ( 3 ) مج ، مك 1 : + هستى . ( 4 ) مك 2 : نيايد ؛ طم : سببى همىبايد . ( 5 ) مك 1 : سببى همى شايد كه نتواند كه آن هستى بتواند بودن . ( 6 ) مك 1 ، مك 2 : ببود . ( 7 ) مك 1 ، مك 2 : ببود . ( 8 ) مك 2 : و امّا . ( 9 ) مك 2 : بود . ( 10 ) س ، عس ، چه : دارد . ( 11 ) طم : درستيها . ( 12 ) مك 2 ، عس : - گونه . ( 13 ) مج ، مك 1 : و لكن . ( 14 ) مل : علت .